Emerce - Nieuwste nummer: Second Life, marketingparadijs?

Om half tien ’s ochtends parkeert een motorrijder zijn machine voor de deur van een kantoorgebouw in downtown San Francisco.Achterop zijn leren jack een levensgroot logo van Second Life, het coolste online fenomeen van dit moment. Hij zet zijn helm af en loopt naar binnen. Hij is een van de eersten op kantoor, blijkt even later. "Ach ja", zegt zijn collega David Fleck als hij ons door het nog bijna lege gebouw heenleidt, "we beginnen hier niet zo vroeg." Het kantoor ademt de sfeer uit van een fun-company uit eind jaren negentig. Geen cubicles maar een open ruimte, een ruim van frisdrank voorziene keuken en veel kleurige attributen op de bureaus. Allemaal om een sfeer te creëren waarin creatief en technologisch talent zich thuisvoelt, aldus Fleck.

Hier zetelt het bedrijf Linden Lab, de maker van Second Life. De reden dat het hippe Second Life eind april de cover van het degelijke BusinessWeek sierde, en kan rekenen op elf miljoen dollar funding van ondermeer Globespan Capital Partners, Benchmark Capital, Catamount Ventures, Mitch Kapor (bedenker van Lotus 123), Pierre Omidyar (oprichter eBay) en Jeff Bezos (oprichter Amazon), is dat er in potentie veel geld mee is te verdienen. Maandelijks wordt er in deze virtuele wereld nu al voor 6,5 miljoen echte dollars verhandeld.

Second Life laat zich niet anders karakteriseren dan met zijn naam. Het is geen game en geen site. Het is een alternatieve online wereld in 3D. Second Life-gebruikers downloaden een applicatie en krijgen na inloggen een ‘avatar’, een poppetje waarmee ze door een virtuele wereld kunnen lopen of vliegen. In die wereld kunnen ze land kopen, huizen en andere dingen bouwen en hun kleding en lichaam aanpassen. Alles wat ze maken kunnen ze ook weer verkopen. Onderweg komen ze andere avatars tegen waarmee ze kunnen chatten, maar waar ze ook een dansje mee kunnen doen of andere ‘lichamelijke’ activiteiten ontplooien.Volgens Fleck, een Silicon Valley-veteraan die als vice-president verantwoordelijk is voor marketing en business development, is de combinatie van social networking, user generated content en commerce de kracht van Second Life.

Hoe groot is Second Life?
David Fleck: "In de herfst van 2005 hebben we het tipping point bereikt waarop de hoeveelheid content zo groot is geworden dat niemand meer alles kan consumeren. Linden Lab heeft in deze wereld nu zo’n 140 vierkante kilometer verkocht. Eén jaar geleden hadden we 20.000 ‘bewoners’.We hebben er nu 200.000 ingeschreven en ik verwacht aan het einde van dit jaar met 500.000 tot 700.000 gebruikers te eindigen. Eind 2007 moeten we makkelijk twee miljoen gebruikers kunnen hebben."

Zijn er bedrijven aanwezig in Second Life?
"Ja, elke dag nemen bedrijven contact met ons op om te informeren wat de mogelijkheden zijn. Ze denken dat ze naar de ontwikkelaar moeten om te kunnen deelnemen, maar bij ons werkt dat niet zo. Bedrijven moeten gewoon zelf land bij ons kopen en beginnen, net als consumenten. Wij doen geen content development, vrijwel alles in Second Life is gemaakt door de gebruikers. Het is niet anders dan met een website. Je kunt er zelf een maken, of er een bedrijf voor inhuren."

Wat doen bedrijven zoal?
"Sommige bedrijven willen experimenteren met samenwerking. Bijvoorbeeld op het gebied van productontwerp en -ontwikkeling, testen, interne samenwerking en bedrijfstraining. Daarnaast zijn er bedrijven die hun merken naar binnen brengen om awareness te creëren. Hypothetisch zou Coca Cola bijvoorbeeld een blikje kunnen creëren en dat aan iedereen geven. Het blikje zou interactief kunnen zijn en bij opening het befaamde psschtt-geluid kunnen maken, en je zou er een prijswinnende code in kunnen verstoppen. Een auto-fabrikant zou een auto in 3D kunnen maken, waar je in weg kunt rijden om een virtuele testrit maken.Wells Fargo creëerde eind vorig jaar een experiental marketing-aanbod aan consumenten die ze ook graag in real life als klant willen ontvangen. Ze maakten een toepassing om jonge consumenten de basisvaardigheden van money management bij te brengen. Ze kregen een beetje geld en hadden vervolgens de keuze tussen meteen uitgeven of investeren.Van sommige bedrijven weten we niet eens dat ze er zijn, die komen pas aan de oppervlakte als ze ons een e-mail met een vraag sturen."

Veel gehoorde kritiek is dat de bewoners mensen zijn met te veel tijd.
"Er zijn ook mensen die veel tijd besteden aan World of Warcraft en andere vormen van entertainment. Het verschil is dat er in Second Life ook nog echt geld verdiend kan worden. Er zijn mensen in arme landen met een hoge werkloosheid, die via Second Life de mogelijkheid hebben om geld te verdienen. Als zo iemand veertig uur per week in Second Life vertoeft, begrijp ik niet waarom Second Life wordt bekritiseerd."

Misschien zijn die mensen niet interessant voor adverteerders.
"We hebben nu een populatie van 200.000, waarvan 75 procent uit de VS. De leeftijdscurve loopt parallel met de landelijke leeftijdsopbouw. De meerderheid is 32 jaar.We hebben 43 procent vrouwelijke gebruikers.Voor de meeste adverteerders is de populatie nu nog te klein.We verwachten echter dat adverteerders hun communities in Second Life gaan sturen om dingen uit te proberen.We werken eraan om bedrijven het startpunt van Second Life te laten zijn. Het bedrijf kan dan controleren waar zijn bezoekers landen in Second Life en daar activiteiten ontplooien. Adverteren in reguliere games is statisch. Je koopt een billboard of een banner. Bij ons kun je als adverteerder juist alles doen wat je wilt."

Zal er in Second Life zoiets ontstaan als prime time of prime space?
"Omdat we veel Amerikaanse gebruikers hebben, is de drukste tijd is nu tussen 17 en 20 uur, westkust-tijd. Op termijn zal, naarmate we groeien en internationaler worden, de verdeling gelijkmatiger worden. Prime space hangt af van wat je te bieden hebt. Een zaak met populaire kleding of een goede danceclub kan veel traffic genereren. Adverteerders kunnen datzelfde bereiken door een cool experience te bieden."

Gaat Linden Lab bemiddelen tussen adverteerders en bewoners met drukbezochte plekken?
"Nee. Ons model is om de bewoners te laten bepalen hoe dat moet werken. Het is wel een prachtige business opportunity voor iemand die zich daarin verdiept. It’s wide open."

U verkoopt geen content en geen advertentieruimte. Wat is dan het businessmodel van Linden Lab?
"Linden Lab verkoopt land en incasseert een maandelijkse property tax om dat land te onderhouden. Daarnaast vragen we een fee van 3 procent op de ‘Linden currency exchange’, waar mensen het virtuele geld kunnen omwisselen voor echt geld.We willen van Second Life een platform maken waar iedereen naartoe kan komen en elke soort business kan creëren. Later dit jaar willen we gelokaliseerde applicaties gaan aanbieden in Japan, Korea, China, Duitsland, Frankrijk, Italië, Scandinavië en Nederland."

Overweegt u om Second life onder white label aan te bieden, zodat bedrijven hun eigen wereld kunnen starten?
"We zijn daarvoor vaak benaderd, maar het voegt geen waarde toe om muren te gaan bouwen.We proberen een hele coole wereld te scheppen zonder politieke, religieuze of bedrijfsmatige grenzen. Iedereen kan erin."

Dat klinkt mooi: geen politieke grenzen. Maar als je kijkt naar de problemen van Google in China...
"China is een uitdaging.We hebben nog niet besloten of we daar gaan starten.We vertragen de lancering mogelijk, afhankelijk van de restricties die opgelegd worden. Ons doel is in ieder geval niet om een separate Chinese wereld te creëren."

Betekent groei naar miljoenen gebruikers niet dat er vanwege de servercapaciteit aparte werelden moeten komen?
"Nee, het blijft één ruimte. Andere virtuele werelden, zoals World of Warcraft, bouwen separate instances van hun game, waardoor het kan zijn dat ik op de ene groep servers zit, en jij op een andere. Dan kunnen we dus niet samen spelen. In Second Life kunnen bewoners altijd met elkaar contact maken. Op termijn willen we een betere visuele experience leveren, door fotorealistische features, animaties en geluidseffecten toe te voegen."

Wat zijn jullie eigenlijk? Entertainment? Media?
"Voor mij is het een uitdaging om Second Life te positioneren buiten gaming en entertainment. Je kunt weliswaar gamen bínnen Second Life, maar we zijn geen game. Je kunt er zelf een game maken.We zijn een andere categorie. Iets als de categorie ‘virtual worlds’ of ‘metaverses – metaphysical universes’. Het lijkt heel erg op de eerste dagen van internet. In de vroege jaren negentig vertelde ik mijn vrienden over de browser, dat je daarmee dingen op het web kon bekijken. Ze keken me aan of ik van een andere planeet was en bezweerden dat ze dat niet nodig hadden.Vandaag kun je niet meer zonder. Ik geloof dat we met Second Life in een vergelijkbare fase zitten. Het zal tijd kosten voordat mensen de mogelijkheden ontdekken. Second Life is een metafoor om informatie te leveren op een 3D-manier, in plaats van op een 2D-manier. Jij weet niet wat de laatste vijf of zes documenten zijn die je geopend hebt op je pc, maar je zou in de volgende 45 minuten heel gedetailleerd kunnen vertellen hoe je keuken eruit ziet; waar de borden staan, de kopjes etc. Met andere woorden: onze geest denkt in 3D.Als mensen dat door gaan krijgen, zullen ze Second Life gaan gebruiken op manieren die we ons nu nog niet kunnen voorstellen."

Wie is jullie grootste concurrent?
"Er zijn geen andere producten die doen wat wij doen. De grootste concurrent is real life."

Als Second Life het echte leven imiteert, is er dus ook sprake van overlast?
"We proberen alle bekende negatieve zaken zoals racisme en kinderporno uit te bannen. Zero tolerance. Gebruikers kunnen ons een boodschap sturen dat er iets mis is. En wij kunnen dan meteen opduiken en maatregelen nemen. Een waarschuwing geven, ze voor een tijdje verbannen."

Moet u vaak ingrijpen?
"Niet vaak, de meesten gedragen zich goed, ook omdat ze er belang bij hebben. Dat is niet anders dan in het echte leven. Als je een winkel hebt, ga je ook niet buiten met bierflessen staan gooien. Je wilt niet naar de gevangenis omdat je dan je business op het spel zet."

Zijn er al misdaden gepleegd in SL?
"Ja, ze laten bijvoorbeeld rotzooi achter op andermans terrein, of proberen design en code te dupliceren.We hebben ook een gevangenis. Dat is een korenveld. Het enige wat ze daar kunnen doen is oude zwart-wit tv-beelden bekijken met dienstmededelingen uit de fifties."

Coverstory:

Second Life, marketingparadijs?

Wat kost Second Life?

Eerste indrukken

De SL economie

Links