EuroShell-directeur Schaepman: Oliemaatschappijen stemmen prijspolitiek onderling af

Ten overstaan van circa vijfhonderd toehoorders beweerde Schaepman trots dat de grote brandstofaanbieders een remedie hebben tegen gebundelde koopkracht. "Onze jongens bellen een keertje met elkaar, en er komt gewoon geen deal!"

Schaepman deed zijn uitspraak in een forumdiscussie die geleid werd door Rik Kaspersen, hoogleraar informatierecht aan de VU. Kaspersen had behalve de directeur van EuroShell ook Hans Leenaars en Peter Bakker, respectievelijk bestuursvoorzitter van SNS Reaal en financieel directeur van TPG, uitgenodigd te reageren op zijn stellingen. Schaepman is directeur van EuroShell, de werkmaatschappij van Koninklijke Olie die collectieve inkoop van brandstof door fleet-owners mogelijk maakt. Fleet owners kunnen bovendien bij EuroShell gebruik maken van een online fleet management systeem, om hun wagenpark te beheren.

De diensten voor fleet owners zijn niet bedoeld voor particulieren. Dat zou Shell teveel kosten, vertelde Schaepman, vooral omdat large accounts een fikse korting kunnen bedingen. Bekend is dat leasemaatschappijen en bezitters van wagenparken maximaal een kwartje per liter korting kunnen krijgen van Shell. Zo'n korting moet ook haalbaar zijn voor individuele consumenten, redeneren de initiatiefnemers van inkoopcollectieven zoals het Amerikaanse Priceline.com en de Nederlandse Consumers United. Hoe reageert Shell op de toegenomen markttransparantie en gebundelde inkoopkracht, wilde professor Kaspersen weten.

"De traditionele economie kan zich redelijk goed kan beschermen tegen de gevolgen van internet," reageerde Schaepman enthousiast. "Om het voorbeeld van Priceline.com in de Verenigde Staten te noemen. Zij roepen 'wij vertegenwoordigen zoveel klanten, dus we kunnen die benzine bijna voor noppes bij de maatschappijen inkopen'. Nou, die jongens bellen een keertje met mekaar, en er komt gewoon geen deal met Priceline. Hetzelfde gebeurt hier in Europa. United Consumers krijgt geen voet aan de grond."

Op wie doelt Schaepman precies als hij praat over 'jongens' die met elkaar bellen? "Dat zijn de mannen van de benzinemaatschappijen zelf," antwoordt de hoogste baas van EuroShell, tot verbijstering van de toehoorders. "Zou u deze man niet van wat juridisch advies moeten voorzien," vroeg Peter Bakker aan de jurist Kaspersen. Die reageerde lachend: "Daarop pas maar één reactie. Alles wat u zegt, kan tegen u gebruikt worden."

Paul van Selms van United Consumers verbaast zich desgevraagd niet over de houding van Shell. De marktleider in Nederland is wel de laatste van wie hij korting verwacht. Dat de oliemaatschappijen hun prijsbeleid afstemmen, beschouwt Van Selms als algemeen bekend. Hij ziet dan ook weinig heil in een gang naar de Nederlandse Mededingingsautoriteit. United Consumers rekent erop dat vroeger of later een kleinere maatschappij alsnog door de knieën gaat voor het inkoopcollectief.

Eenzelfde reactie heeft Caroline Mendoza van Priceline.com in de Verenigde Staten. Ook daar verzetten de grote maatschappijen zich tegen de discount waar het inkoopcollectief om vroeg, maar inmiddels is een enkele leverancier al om. Welke merk benzine binnenkort in de USA met korting te koop is, wil Priceline.com nog even voor zich houden, maar het kartel is gebroken. Toch verbaast de Amerikaanse woordvoerder van Priceline.com zich over de uitspraak van de Nederlandse Shell-directeur. "Zijn zulke afspraken bij jullie in Europa geen economisch misdrijf?"

UPDATE 20 juni 2000 19.00 uur - De discussie is opgenomen, en de bewuste uitspraken zijn nu ook in Realaudio te beluisteren. U hoort eerst Schaepman, waarna Leenaars en Bakker reageren. De vraag wordt door verslaggever Toine van der Heijden gesteld. Bakker adviseert juridische bijstand, en Kaspersen maakt de grap 'alles wat u zegt kan tegen u gebruikt worden'.