-

AI op de werkvloer: bedreiging voor banen of een oplossing voor burn-outs?

Naarmate AI zich verder ontwikkelt, groeit de angst dat het banen zal overnemen. Maar behalve angst is er ook een andere kant. Het automatiseren van taken is namelijk een kans om werkdruk te verlagen en burn-outs te verminderen.

Er bestaat groeiende angst dat AI op termijn volledige banen zal overnemen. Dit is niet gek, want inmiddels kan AI al veel menselijke taken automatiseren. Toch is er al wetenschappelijk bewijs (pdf) dat AI leidt tot verhoogde productiviteit en meer werktevredenheid. Opmerkelijk is dat uit onderzoek bleek dat managers meer geïnteresseerd zijn in het gebruik van AI om medewerkers te ondersteunen, dan om ze te vervangen. Kortom, de vraag is: hoe kunnen we AI inzetten om burn-outs op te lossen zonder dat er banen verloren gaan?

Burn-outs vormen nog steeds een enorm probleem. In 2022 hebben 1,6 miljoen werknemers in Nederland last van burn-out gerelateerde klachten. Dit is een stijging ten opzichte van 2021, toen hadden nog 1,3 miljoen werknemers hiermee te maken. Van de werknemers in Nederland in 2022 gaf drie procent aan overspannen te zijn of een burn-out te hebben, veroorzaakt door werk. En in 2021 verzuimden werknemers in totaal 11 miljoen dagen als gevolg van werkstress. De verzuimkosten die hiermee gepaard gaan, worden door TNO geschat op 3,3 miljard euro. Het is dus hoog tijd om in te grijpen.

Kan AI burn-outs oplossen?

Terwijl internationaal 49 procent van de mensen zegt dat ze bang zijn dat AI hun baan zal overnemen, zou maar liefst 70 procent zoveel mogelijk van zijn of haar werk delegeren aan AI om hun werklast te verminderen. Dit is niet heel onrealistisch, want we hebben nu al bewijs dat AI productiviteit en werktevredenheid kan vergroten.

Echter, het is lastig te voorspellen hoe deze factoren werknemers zullen beïnvloeden. Het kan twee kanten op: AI creëert meer ruimte, en deze ruimte kunnen bedrijven ofwel gebruiken om de werklast te verlichten, ofwel om meer taken aan werknemers toe te bedelen. De vrijgekomen ruimte kan door bedrijven namelijk worden geïnterpreteerd in de zin dat werknemers meer aan AI kunnen overlaten en dat ze dus meer werk aankunnen binnen een werkdag.

De keerzijde is dat als medewerkers productiever worden, het kan zijn dat bedrijven besluiten dat ze minder medewerkers nodig hebben. Burn-out blijft uiteindelijk een organisatorisch probleem, niet een individueel probleem. Technologie kan dit beïnvloeden, maar het gaat er uiteindelijk om hoe dit door het bedrijf wordt aangepakt. Je kunt AI gebruiken om het aantal burn-outs te verminderen, maar je kunt het ook gebruiken om je productiviteit te vergroten.

We slaan dus een stapje over als we zeggen dat AI burn-outs kan voorkomen. Het gaat erom wat we doen met de vrijgekomen tijd en om de onderliggende mentaliteit. Willen we alsmaar productiever zijn of willen we ons gezonder voelen?

‘Busywork’, oftewel: nutteloos werk

Experts zijn het met elkaar eens dat busywork, werk dat je bezighoudt maar niet per se nuttig hoeft te zijn, zoals het beantwoorden van mails en bijwonen van meetings, bijdraagt aan burn-out-klachten. Microsoft heeft op basis van gebruik van zijn apps geanalyseerd waar tijd en energie aan wordt besteed. De gemiddelde medewerker besteedt 57 procent van zijn of haar tijd aan communiceren (meetings, e-mails, chat) en 43 procent aan het creëren van documenten.

Elke dag besteden we bijna 2,5 tot 3 uur aan het beantwoorden en versturen van e-mails. Meeting FOMO (fear-of-missing-out) is een ding, terwijl maar een op de drie mensen (35 procent) denkt dat ze zullen worden gemist in meetings. Aan deze cijfers is te zien dat we een digitale schuld hebben opgebouwd: de hoeveelheid e-mails, notificaties en meetings heeft ons vermogen om deze te verwerken ingehaald. Het is makkelijker dan ooit om te communiceren, maar moeilijker dan ooit om het bij te houden. Met de oneindige versnelling van informatiestromen wordt dit alleen maar erger. Waar stopt het?

Hoe zetten we AI in?

AI kan – als een persoonlijke assistent – dergelijke taken automatiseren. Zo kondigde Google recentelijk een nieuwe feature aan voor zijn Google Meet videodienst, die gebruikers toestaat een AI chatbot de meeting te laten bijwonen namens hen. Na de meeting krijgt de gebruiker AI-gegenereerde notities/notuelen en acties. Dit is veelbelovend: onderzoek toonde een toename van 14 procent in productiviteit van klantenservicemedewerkers die werken met een AI-assistent. Een klantenservicemedewerker met maar twee maanden ervaring presteerde met behulp van een AI-assistent net zo goed als een collega met zes maanden ervaring die alleen werkt. Kun je je het productiviteitsvoordeel voorstellen als elke medewerker een digitale assistent zou hebben?

Er zijn een aantal manieren waarop bedrijven AI kunnen inzetten om medewerkers te ondersteunen in plaats van te vervangen:

  • Identificeer de productiviteitsverstoorders van je organisatie (meetings, e-mails) en pak deze aan;
  • Omarm flexibiliteit en hybride werk. Dit staat medewerkers toe om hun werk-privé-balans beter te regelen;
  • Stimuleer het opnemen van vrije dagen. Moedig medewerkers aan om rust te nemen tijdens minder drukke periodes.
Toekomstbeeld

Bedrijven moeten de alarmerend hoge burn-out-cijfers zien als een waarschuwing dat organisaties (en niet de werknemers zelf) een systematische verandering moeten ondergaan. Inspanningen om te zorgen dat organisaties de huidige manier van werken herzien in lijn met de belangen van zowel bedrijven als medewerkers, zullen op de lange termijn hun vruchten afwerpen.

Echter, AI zal taken en werk niet simpelweg ‘oplossen’. Het zal een nieuwe manier van werken creëren en bedrijven moeten kiezen hoe ze de vrijgekomen tijd als gevolg van de enorme, door AI mogelijk gemaakte productiviteitsstijging gaan benutten.

Willen we de productiviteit van bedrijven alsmaar blijven vergroten of willen we ons gezonder voelen? De AI-revolutie moet draaien om de mens. We moeten technologische oplossingen vinden om mensen te helpen een beter leven te leiden. De intentie met AI moet niet zijn om mensen te vervangen, maar menselijke capaciteiten aanzienlijk te verbeteren. De verantwoordelijkheid ligt niet bij AI, maar het gaat erom hoe we deze technologie inzetten. Door AI-technologie te omarmen kunnen bedrijven een gezondere, productievere en succesvollere werkplek garanderen.

Over de auteur: Hans de Penning CEO en co-founder van Neople.

Deel dit bericht

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond