Europa komt met verbod socialmedia tot 15 jaar

De Europese Commissie komt naar verwachting morgen met een verbod op socialmedia voor kinderen tot vijftien jaar, tenzij hun ouders er expliciet mee instemmen.

Dat beleid zou in Nederland worden overgenomen, omdat het nieuwe kabinet bij de aanstelling al aangaf de lijn van Europa te zullen volgen.

Details van de EU KIDS Act worden mogelijk later vandaag al bekend wanneer voorzitter Ursula Von der Leyen haar jaarlijkse state of the union houdt. Volgens nieuwssite Politico wordt het wetsvoorstel een dag later, deze donderdag, gepresenteerd. Daarna moeten het Europese Parlement en de afzonderlijke lidstaten er hun mening over formuleren.

Het voorstel beoogt een gelaagd systeem te creëren voor toegang tot sociale media onder ouderlijk toezicht tot de leeftijd van 15 jaar.

Het voorstel vereist ook verificatietechnologie voor sociale media om de leeftijd van gebruikers te verifiëren. Zo’n systeem is in Europees verband al in ontwikkeling, maar dan met het oog op het blokkeren van sex-sites voor minderjarigen. Een uitbreiding naar sociale media is dan een kleine stap.

Europa is zachter in zijn benadering van social media voor kinderen dan bijvoorbeeld Engeland. Daar is elk sociaal netwerk off-limits voor kinderen tot 16 jaar.

Australië kent al langer een absoluut verbod op sociale media voor kinderen tot zestien jaar, maar dat heeft hooguit een gedeeltelijk effect, aldus een recent onderzoek.

Terre des Hommes Nederland waarschuwt alvast voor een algemeen verbod op sociale media en roept de Europese Commissie op om de verantwoordelijkheid te leggen waar die hoort: bij de technologiebedrijven die onveilige en verslavende platforms ontwerpen. Een algemeen leeftijdsverbod houdt kinderen buiten de deur, terwijl de schadelijke werking van de platforms grotendeels intact blijft.

“Europa staat voor een belangrijke keuze,” zegt Katharina van Liebergen, persvoorlichter bij Terre des Hommes Nederland. “Kiezen we voor een snelle maatregel die vooral kinderen en ouders verantwoordelijk maakt? Of dwingen we technologiebedrijven eindelijk om producten te ontwikkelen die veilig zijn voor kinderen? Een leeftijdsverbod klinkt daadkrachtig, maar pakt de kern van het probleem niet aan.”

Australië voerde eind 2025 een verbod in voor sociale-mediagebruik door jongeren onder de 16 jaar. Ook landen als Frankrijk en Spanje pleiten voor strengere leeftijdsgrenzen. Terre des Hommes waarschuwt dat Europa dit voorbeeld niet zonder meer moet volgen.

Uit een peiling van Terre des Hommes blijkt dat 59 procent van de Nederlandse jongeren verwacht dat een verbod eenvoudig te omzeilen is. Jongeren kunnen bovendien uitwijken naar kleinere en minder gereguleerde platforms. Ook kan de drempel om online misbruik, afpersing of schadelijke content te melden hoger worden wanneer kinderen bang zijn dat zij zelf de regels hebben overtreden.

“Een maatregel die kinderen naar onveiligere plekken duwt en hen minder snel om hulp laat vragen, biedt schijnveiligheid,” zegt Van Liebergen. “Kinderen mogen nooit het gevoel krijgen dat zij zelf schuldig zijn wanneer er online iets misgaat.”

Een algemeen verbod kan ook botsen met het recht van kinderen op informatie, communicatie, participatie en vrije meningsuiting. De recente Franse juridische discussie over een nationale leeftijdsgrens laat zien dat zulke maatregelen ook juridisch kwetsbaar zijn.

Volgens Terre des Hommes kan Europa kinderen beter beschermen zonder hen volledig uit hun digitale leefwereld te weren. Daarvoor moeten de oorzaken van online schade worden aangepakt: het ontwerp en het verdienmodel van platforms.

“Kinderen hebben recht op bescherming én op deelname aan de digitale samenleving,” aldus Van Liebergen. “Morgen moet Europa een duidelijk signaal afgeven: technologiebedrijven moeten hun producten aanpassen aan kinderen, kinderen hoeven zich niet aan te passen aan onveilige producten.”

Foto: Haberdoedas / Unsplash