Deel dit artikel
-

Hot: De hevige strijd in online food

De markt voor maaltijdbezorgingen groeit als kool. Nederlanders lieten in 2018 voor 3,2 miljard euro aan eten thuisbezorgen, ruim twintig procent meer dan een jaar eerder. Een kenmerkende ontwikkeling voor de online voedingssector die ook als geheel groeit. Rijst de vraag welke partijen gaan domineren. De onafhankelijke bezorgdiensten staan vooralsnog op voorsprong, maar supermarkten en internetreuzen roeren zich.

De maaltijdbezorging vanuit de ‘buitenhuishoudelijke markt’ – vanuit restaurants via bezorgers als Thuisbezorgd – is goed voor een omzet van ruim 1,8 miljard euro, becijferde FoodService Instituut Nederland (FSIN). Het komend jaar wordt de markt geschat op 1,9 miljard. Stuwende kracht zijn de online bezorgplatforms; zij zullen een nog dominantere rol gaan spelen.

Het is echter niet de enige ontwikkeling in de bezorgmarkt. Supermarkten zitten, als gezegd, ook niet stil. Zij zetten fors in op e-commerce, aangespoord door de snelle opmars van nieuwkomers in deze markt, zoals Picnic. Consumenten omarmen het gemak van het online bestellen van hun boodschappen en van thuisbezorging. Net als bij maaltijden groeit bezorgen harder dan afhalen. Het verbaast dan ook niet dat uiteenlopende foodretailers aankondigden maaltijden te gaan verkopen en thuis (en op kantoren) te bezorgen. Al dan niet via eerdergenoemde platformen.

De groeiende interesse heeft deels te maken met veranderend consumentengedrag. Het FSIN signaleert onder meer de opkomst van de gehaaste consument, veelal een werkende mannelijke millennial. Die heeft het geld ervoor over om regelmatig buiten de deur te ontbijten, lunchen en dineren. Tijdwinst heeft zijn eerste prioriteit. Gemaksproducten, zoals kant-en-klare broodjes en versgeperste sapjes, hebben daarbij de voorkeur. Behalve snel moeten deze producten zowel lekker als gezond zijn.

Een andere trend is dat vrouwen steeds meer last hebben van ‘kookstress’. Uit de FSIN FoodShopper Monitor 2019 blijkt dat vrouwen nog altijd frequenter koken dan mannen, al hebben ze daar vaker geen zin meer in. Kant-en-klaarmaaltijden vormen een alternatief, maar over de kwaliteit zijn ze niet tevreden. Een ruime meerderheid is er ook van overtuigd dat zo’n maaltijd ongezonder is dan zelf koken. Dat betekent dat er ruimte is voor premium kant-en-klaarmaaltijden, aldus de onderzoekers van FSIN.

Samenvattend is het dus een jonge markt die nog volop in beweging is en vooral gedomineerd wordt door onafhankelijke partijen die namens restaurants of buurtsupers bezorgen.

Dominantie
Partijen die maaltijden leveren zijn ook niet nieuw, maar het was tot nu toe toch vooral het terrein van nichespelers. Sinds 2010 levert het bedrijf Food Connect elke week circa dertigduizend vers gekookte maaltijden aan klanten in heel Nederland. Ongeveer een kwart gaat naar bedrijven en instellingen en 75 procent naar particulieren. Food Connect onderscheidt naar eigen zeggen zevenhonderd maaltijdcomponenten en ontwikkelde onder meer speciale maaltijden voor bodybuilders, in samenwerking met de Wageningen Universiteit. Uitbreiding van activiteiten van de Almelose onderneming vindt plaats via overnames, zoals recent gebeurde met maaltijdbezorger Eten met gemak.

Relatief nieuwe spelers bezorgen vooral voor bestaande restaurants. Het Nederlandse Takeaway.com, het moederbedrijf van Thuisbezorgd.nl, timmert daarbij flink aan de weg. Het bedrijf gaat in de loop van dit jaar ook maaltijdbezorging voor bedrijven aanbieden, niet alleen in Nederland, maar ook daarbuiten. Daartoe nam het bedrijf afgelopen zomer het Israëlische 10bis over. De belangrijkste markt daarbij zijn bedrijven die eigenlijk te klein zijn om een breed aanbod voor de lunch te kunnen bieden.

Op de Nederlandse markt, en daarbuiten, is al wel sprake van een consolidatieslag. Eerst trok Foodora zich terug uit Nederland, net als in veel andere landen. Daarna kwam de dochteronderneming van het Duitse Delivery Hero, inclusief het Duitse Foodora, alsnog in handen van zijn grootste rivaal Takeaway. De activiteiten waren in de eerste negen maanden van 2018 goed voor 23 miljoen bestellingen en een omzet van 76 miljoen euro.

In sommige landen lijken de kaarten dan ook al geschud. Het is niet eenvoudig om een markt te veroveren als er al een dominante speler is. Toen in 2016 duidelijk werd dat Takeaway de strijd met het Britse Just Eat niet zou winnen, werden de activiteiten in het Verenigd Koninkrijk verkocht. Just Eat besloot juist zijn afdeling in de Benelux aan Takeaway te verkopen.

In Nederland concurreert Takeaway vooral met Deliveroo en in mindere mate met Uber Eats. Over de marktaandelen zijn geen officiële cijfers bekend. Wel is duidelijk dat Takeaway in 2018 in Nederland 32 miljoen orders verwerkte, tegen 27 miljoen een jaar eerder.

Hubs
De kans is echter groot dat ook supermarkten zich gaan storten op het laatste deel van de markt voor maaltijdbezorgingen. In een keuken in Amsterdam-West worden door het Allerhande Kookt-team van Albert Heijn sinds kort verschillende verse maaltijden bereid. De super werkt nu nog samen met de koeriers van Thuisbezorgd en Deliveroo, maar het zou zomaar kunnen dat het bedrijf uiteindelijk eigen koeriers inzet, zeker als het bestelvolume sterk toeneemt en er op marge geconcurreerd moet worden. Kenmerkend: de groei van thuisbezorging gaat zo snel dat Albert Heijn veertien ophaalpunten laat sluiten.

Supermarkten zelf zullen er in de toekomst sowieso heel anders uitzien, voorspelde AH-directeur Wouter Kolk in Het Financieele Dagblad. Producten zoals schoonmaakmiddelen en dierenvoeding zullen in toenemende mate online worden besteld en aan de deur bezorgd. Op de winkelvloer komen meer verse etenswaren en eethoeken, waar klanten hun maaltijd meteen kunnen opeten. In elf grote winkels heeft Albert Heijn nu al een Bakery Café, voor koffie, taartjes en broodjes, of een Deli Kitchen, waar maaltijden, salades of pizza’s verkrijgbaar zijn. Rivaal Jumbo heeft op zijn beurt in diverse winkels zogenoemde Foodmarkten ingericht. En nam reeds in 2016 La Place over. Deze restaurantketen, eerder verbonden aan V&D, bezorgde jaren geleden al online bestellingen, maar die activiteiten brachten te weinig op.

Jumbo is inmiddels een proef gestart in de regio Den Bosch die een nieuwe wijze van thuisbezorging van reguliere boodschappen test. Levering aan huis vindt hier rechtstreeks plaats vanuit een zogeheten hub. Met dit systeem van hubs, bekend van Picnic, verwacht de keten sneller te kunnen groeien en meer klanten in Nederland te bereiken. Het gaat nu nog om alledaagse boodschappen, maar dat kunnen straks ook maaltijden zijn.

Ook Picnic ziet brood in de handel in maaltijdboxen. Sinds eind februari kunnen klanten onder de noemer Presto een ‘kersverse maaltijdbox’ bestellen voor twee of vier personen.

Aanbieders van maaltijdboxen zoals Hello Fresh, goed voor de helft van de markt, verliezen in Nederland overigens terrein door de opkomst van verspakketten in de supermarkt, waar consumenten veelal zelf enkele standaard ingrediënten aan toe dienen te voegen. Dat constateerde GfK eind vorig jaar. Tot en met het derde kwartaal daalde de klantenkring van leveranciers van maaltijdboxen met 17 procent. Nog maar 2,9 procent van de Nederlandse huishoudens is klant bij Hello Fresh en andere aanbieders van maaltijdboxen. Een jaar eerder was dat 3,5 procent.

Waar in 2017 nog maar 19,6 procent van de huishoudens een verspakket kocht, is dat percentage in de loop van 2018 gestegen naar 24,7 procent. AH is hierbij de dominante verkoper, gevolgd door Lidl.

Prijzenoorlog
De maaltijdenbezorgers lijken zich de concurrentie van de supermarkten overigens zeer wel bewust en breiden hun diensten verder uit. Zo is maaltijdbezorger Deliveroo vorig jaar begonnen met het testen van het restaurantconcept Deliveroo Editions in Nederland, waarvoor de geprezen chefkoks Ron Blaauw en Michiel van der Eerde van BAUT zijn aangetrokken. De tamelijk luxe gerechten worden exclusief bezorgd bij klanten van Deliveroo en zijn verkrijgbaar voor bezoekers van de jeu-de-bouleshal in Amsterdam-Oost.

Naast de supermarkten kijken ook grote internetretailers verlekkerd naar deze markt. De verwachting is dat vooral Amazon in de Benelux de foodretailmarkt zal openbreken. Dat is in ieder geval de stellige overtuiging van Nils van Dam van Duval Union Consulting. Kijkend naar wat het bedrijf in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland of India doet, is de komst van bijvoorbeeld een boodschappendienst goed te voorspellen. Gratis levering de volgende dag van droge voeding (Amazon Pantry) en vers (Amazon Fresh) gaan zeker in het pakket zitten, verwacht Van Dam. Daarnaast houdt hij rekening met grote belevingswinkels die zijn uitgerust met allerlei technologische snufjes: zo’n veertig à zestig winkels zouden volstaan om 85 procent van de Benelux-bevolking te bereiken. De dekkingsgraad zou volledig ingevuld kunnen worden met een fijnmazig netwerk van kassaloze Amazon Go-gemakswinkels, aangevuld met het Amazon Prime-abonnement – die levering binnen de twee uur biedt – en de spraakbestuurde Amazon Echo. Daarmee ligt ook hier maaltijdbezorging voor de hand.

De komst van Amazon is bepaald geen goed nieuws voor de bestaande orde. Amazon hanteert een lager prijsniveau dan het marktgemiddelde, wat een prijzenoorlog kan veroorzaken met spelers als Colruyt, Albert Heijn, Jumbo of Dirk.

Ook online grootmacht Uber, het bedrijf achter Uber Eats, lijkt vergaande ambities te hebben op het gebied van maaltijdbezorgingen. Vorig jaar ging al het gerucht dat Uber in gesprek zou zijn met Deliveroo over een mogelijke overname. Uber zou 1,5 miljard pond op tafel hebben willen leggen voor de Britse maaltijdbezorger. Met de overname had Uber in één klap marktleider in Europa kunnen worden.

Aardverschuiving
De toepassing van nieuwe technologieën, de macht van internetbedrijven en de veranderende consumentenwensen: op steeds meer fronten wordt de voedingssector flink uitgedaagd. Wie de vele veranderingen over zich heen laat komen, heeft de strijd om de consument bij voorbaat al verloren, vertelde directeur Jan-Willem Grievink onlangs op het FSIN Brunchcongres.

De consument zal het aanbod verder zien toenemen, zowel online als tijdens evenementen en in gemakswinkels of foodpaleizen die in Nederland nog geen vaste voet aan de grond hebben gekregen. Ook de versmelting van supermarkt, speciaalzaak en restaurant – de ‘superant’ – speelt volgens Grievink op deze behoeften van de consument in. Allen met een online component, het liefst naadloos in elkaar verweven.

Voormalig Blokker-directeur Jack Peters, tegenwoordig business development director bij de Chinese e-commercereus Alibaba, vertelde er dan ook dat de foodretail er verstandig aan doet om zich voor te bereiden op grote veranderingen. Van de foodomzet in retail is momenteel 7 procent online. Experts voorspellen een ‘aardverschuiving’ als het aandeel 30 tot 35 procent wordt.

AH to Go
In Amsterdam kunnen gebruikers van Thuisbezorgd.nl sinds kort producten van de gemaksformule AH to Go laten bezorgen. Er is een selectie gemaakt van de populairste producten uit het assortiment, waaronder soepen, poké bowls, vers belegde broodjes, salades, fruitsnacks en verse sappen. De producten worden met een e-bike opgehaald bij het filiaal in de Ferdinand Bolstraat of op het Waterlooplein en gratis bij de klant bezorgd.

Een eerder experiment met flitsbezorging op de Zuidas is inmiddels gestaakt, omdat de loopafstanden tot de plaatselijke super te gering waren. En in december stopten Albert Heijn en partner SuperBuddy met bezorgdienst Rappie in Rotterdam. Ondanks tevredenheid over het experiment, wordt de samenwerking toch niet voortgezet. Superbuddy stelt zijn platform nu open voor andere supermarkten.

Hema
In het Oosten ontfermt onder andere het Chinese Alibaba zich op de online foodmarkt middels Hema, de futuristische Chinese supermarkt die geen grenzen kent tussen on- en offline. Bij Hema – dat geen relatie heeft met de Nederlandse retailer – kun je bestellen via een app, afrekenen via gezichtsherkenning en binnen dertig minuten laten bezorgen. Of je gaat naar de winkel om een zelf uitgekozen verse vis klaar te laten maken door een van de Hema-koks. Over plannen voor toetreding op de Europese markt is niets bekend, maar gezien de expansiedrift van het moederconcern is dat niet ondenkbaar.

Tankstations
Ook EG Group, eigenaar van enkele honderden tankstations onder het ESSO-, BP- en Texaco-label, start met voedselbezorging, voorlopig alleen in Amsterdam. Het bedrijf sluit verder niet uit dat EG Group ook in Nederland met zogenoemde ‘stand alone drive thru’-locaties gaat komen, waar helemaal niet meer getankt kan worden, maar wel voedingsproducten kunnen worden aangeschaft. In Nederland werkt EG Group vooral samen met SPAR en broodjesformule Subway.

* Dit artikel verscheen eerder in het maartnummer van Emerce magazine (#170).

Beeld: vinonina (in opdracht van Emerce)

Deel dit bericht

2 Reacties

Kees

Groeimarkt? Door de “dit programma wordt mede verpest door”-reclameterreur van Thuisbezorgd.nl koop ik mijn eten liever zelf. Met een bedrijf dat zich dit soort opdringerige reclames meent te kunnen permitteren, daar doe ik geen zaken mee. En zou AH ook 13 procent commissie moeten betalen aan Jitse Groen, net als hardwerkende middenstanders?
Als ik AH goed begrijp, kun je straks in de supermarkt bijna niets meer kopen. Onlangs heb ik een poging gedaan nieuwe schoenen te kopen. Heel lang nooit problemen gehad met verkrijgbaarheid, was in de winkel gewoon voorradig. Nu niet meer. Regel het maar via de webshop. Maar op een fotootje op een webshop-site kun je schoenen niet passen en voelen. En als ze opsturen, dan moet je maar afwachten of ze passen. Zo niet, moet je ze terugsturen en heb je nog niets. Allemaal gedoe. En als je in de winkel bestelt moet je eerst betalen. Mijn motto is: eerst passen en dan betalen. Kortom: vergeet die online shops en zorg voor assortiment in de winkel. Zodat je als klant meteen kunt slagen als je wat kopen wilt.

Lars Onrust - Puur Passie

De thuisbezorg markt groeit als nooit te voren. Winkels worden straks een showroom/ paskamer. Zeker als de bezorging van het product binnen een paar uur kan plaatsvinden. Voorraad houden is geldverspilling en oudbollig

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond