Deel dit artikel
-

Twitter en Elon Musk: hoe kan de toekomst van het platform eruitzien?

De wispelturige Elon Musk ziet af van de overname van Twitter, waar hij een dorpsplein van vrije meningsuiting van wilde maken. Dat stond al op gespannen voet met de wensen van adverteerders. Voor uitbreiding van betaalde diensten zijn de mogelijkheden beperkt. Maar de ondernemer heeft eerder laten zien door het oog van de naald te kunnen gaan. Dus rijst de vraag: hoe kan Twitter eruitzien onder Musk?

Het nieuws is geen moment van de voorpagina’s geweest: de plannen van Elon Musk om Twitter in te lijven. Het begon toen op 4 april dit jaar Musk een belang van 9,1 procent in Twitter had gekocht voor een bedrag van 2,64 miljard dollar. Hij kreeg zelfs een zetel aangeboden in de raad van bestuur als onderdeel van een overeenkomst die hem verbood om meer dan 14,9 procent van het bedrijf te verwerven, maar Musk besloot niet toe te treden tot de raad van bestuur, en in plaats daarvan een bod op het totale bedrijf uit te brengen. Een deel betaalt hij uit eigen zak, de rest bestaat uit leningen.

En waar eerder nog een gifpil dreigde te worden ingezet om de overname tegen te gaan, ging het bestuur van het onlineplatform alsnog akkoord met Musks overnamevoorstel van 44 miljard dollar. Musk liet daarop weten dat Twitter al dan niet tijdelijk van de beurs zou worden gehaald.

Oprichter en voormalig CEO Jack Dorsey, hoewel inmiddels weg bij het bedrijf, staat vierkant achter de overname. ‘Twitter als bedrijf kostte me altijd veel hoofdbrekens. Het werd geregeerd door Wall Street en het advertentiemodel.’

“De vrijheid van meningsuiting maakt een comeback”, twitterde de Amerikaanse afgevaardigde Jim Jordan, lid van de conservatieve Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden. De Republikeinen hebben Twitter altijd gezien als een links bolwerk en hopen op betere tijden.

Democraten zijn minder enthousiast. Zij willen big tech juist beteugelen. Senator Elizabeth Warren, een criticus van de techplatforms, noemde de deal ‘gevaarlijk voor onze democratie’. “Miljardairs zoals Elon Musk spelen volgens een andere set regels dan alle anderen en vergaren macht voor hun eigen gewin. We hebben vermogensbelasting en sterke regels nodig om big tech verantwoordelijk te houden.”

Dat de onderhandelingen stroef verliepen, was al eerder duidelijk. In mei pauzeerde Musk de onderhandelingen zelfs, omdat er onduidelijkheid was over het aantal nepaccounts op Twitter. Twitter meldde zelf dat het om minder dan vijf procent zou gaan, maar daar is het platform niet zeker van. Musk eiste dat huidig Twitter-directeur Parag Agrawal publiekelijk bewijs levert dat Twitter voor minder dan vijf procent uit bots bestaat.

Sowieso leek de overname geen gelopen race te worden. Deze moest ook nog door autoriteiten worden goedgekeurd en zijn er juridische hobbels opgedoken. Een ontevreden belegger was al naar de rechter gestapt, omdat Musk zou hebben verzuimd due dilligence te verrichten.

Twitter wil dat Musk zich aan de afspraken houdt. Die moet een boete van 1 miljard dollar betalen wanneer de overname niet door zou gaan. Er is kans dat beide partijen het alsnog eens gaan worden.

Onrust
De komst van de controversiële zakenman zorgde aanvankelijk voor onrust onder Twitter-medewerkers. Zeker toen Musk aangaf dat hij zou gaan snijden in het personeelsbestand. Geheel volgens traditie bestookte Musk het bedrijf al direct met een grote hoeveelheid kritische tweets, merendeels losse flodders. Zo suggereerde hij dat het hoofdkantoor maar omgebouwd moest worden tot daklozenopvang. Later bekritiseerde de ondernemer openlijk een aantal functionarissen bij Twitter, vanwege het gevoerde ‘censuurbeleid’.

CEO Agrawal kon zijn werknemers direct na het nieuws dan ook niet echt geruststellen. “Zodra de deal is gesloten, weten we welke richting het op zal gaan”, aldus de topman, die zelf ook op de schopstoel lijkt te zitten. De Tesla-baas wil Twitter namelijk in eerste instantie zelf gaan leiden.

Vooruitlopend op mogelijke maatregelen heeft Agrawal al gelijk twee belangrijke leidinggevenden op straat gezet: Twitters hoofd producten Keyvon Beykpour en Bruce Falck, die de inkomstenkant van het bedrijf leidden. Beykpour kreeg zijn ontslag te horen terwijl hij met vaderschapsverlof was. Verder werd Vijaya Gadde, als topjurist bij Twitter verantwoordelijk voor het moderatiebeleid, door Musk openlijk veroordeeld voor haar ‘ongepaste handelwijze’.

Dat Musk Twitter wilde overnemen was geen grote verrassing. Hij maakt er zelf uitgebreid gebruik van en de tweets hebben hem al meerdere keren in verlegenheid gebracht (zie kader). Toen Musk ‘Bitcoin’ in zijn Twitter-profiel zette, steeg de waarde van de munt enorm. Ook Dogecoin, een als grap bedoelde munt waar Elon Musk fan van is, steeg als een raket nadat hij er aandacht aan besteedde.

Sms
Het lijkt mijlen ver af te liggen van de oorsprong van het platform. Twitter werd ontwikkeld door Jack Dorsey, Noah Glass, Biz Stone en Evan Williams in maart 2006 en gelanceerd in juli van dat jaar. Het principe was toen nog gebaseerd op communicatie via sms, wat verklaart waarom het aantal tekens per bericht beperkt is. De oorspronkelijke projectnaam voor de dienst luidde Twttr, geïnspireerd door de naam van fotodienst Flickr. Pas in 2017 verdubbelde Twitter zijn historische beperking van 140 tekens tot 280.

Het kantelpunt voor de populariteit van Twitter was het South by Southwest Interactive (SXSWi)-congres in Austin, Texas in 2007. De oprichters hadden twee grote plasmaschermen geplaatst en streamden voortdurend Twitter-berichten over het congres. Tijdens het evenement steeg het Twitter-gebruik van twintigduizend tweets per dag naar zestigduizend. In 2012 plaatsten al meer dan honderd miljoen gebruikers dagelijks 340 miljoen tweets.

Toen Donald Trump in 2016 de Amerikaanse presidentsverkiezingen won, werd Twitter meer politiek geladen en gepolariseerd. Met veel gevolgen: Twitter was ooit hét medium voor beroemdheden, die daar laagdrempelig contact konden maken met fans. Grote sterren als Ariana Grande en Lizzo hebben Twitter inmiddels verlaten. Op Barack Obama na heeft zanger Justin Bieber de meeste Twitter-volgers, maar hij heeft al ruim een jaar niks geplaatst. En dat geldt voor vrijwel de hele top tien met meest gevolgde Twitter-accounts, constateerde The Washington Post.

Op zich gaat het niet eens zo slecht met Twitter. Voor het eerst in bijna twee jaar maakte Twitter in het eerste kwartaal van 2022 een kleine groeispurt in het aantal dagelijks actieve gebruikers. Dat waren er in totaal 229 miljoen, een stijging van veertien miljoen in vergelijking met een kwartaal eerder.

Musk wilde dat dit er drie jaar later zeshonderd miljoen zijn. En in 2028 moest de teller zelfs op 931 miljoen staan. De dienst moest dan tien miljard dollar opleveren, het dubbele van de totale omzet van Twitter in 2021.

Winst
Tot nu toe is Twitter geen grote geldmachine gebleken. In het eerste kwartaal van dit jaar draaide het een omzet van 1,2 miljard dollar. Dat is niets vergeleken met de 27,91 miljard dollar van Facebook. Twitter heeft momenteel slechts een tiende van het aantal actieve gebruikers dat Facebook telt. Die bovendien niet continu inloggen, zoals bij Facebook. Het platform heeft wel van alles geprobeerd om daar verandering in te brengen, onder meer door samenwerkingen aan te gaan met mediabedrijven voor live video. Zo konden gebruikers wedstrijden van de Major League Baseball en andere sporten volgen, naast bijvoorbeeld de jaarlijkse MTV Video Music Awards. Toch is Googles YouTube het geëigende platform voor live video gebleven.

Twitter boekte afgelopen kwartaal ook winst, al kwam dat mede door de verkoop van mobiel advertentienetwerk MoPub voor ruim een miljard dollar. Eigenlijk was er sprake van een operationeel verlies. Tegenover de inkomsten staan namelijk flinke uitgaven: Twitter besteedde vorig jaar 1,7 miljard dollar aan verkoop en marketing en administratiekosten, terwijl het 1,2 miljard extra uitgaf aan onderzoek en ontwikkeling en twee miljard aan infrastructuur.

Haatzaaien
Het is waar dat Twitter, mede onder druk van de publieke opinie en adverteerders, strenger is gaan modereren. Accounts worden sneller geschorst of permanent gesloten. Vooralsnog gaat het platform door op de ingeslagen weg. Het kondigde recentelijk nog aan waarschuwingen te plaatsen bij misleidende berichten over de oorlog in Oekraïne. Twitter wil bedrieglijke berichten in het algemeen harder aanpakken in crisissituaties.

De vrees was dat Musk regels die de afgelopen jaren zijn ingesteld flink wilde gaan versoepelen, met mogelijk meer ruimte voor desinformatie en haatzaaien. Musk afficheert zich graag als een free speech absolutist, iemand voor wie vrijheid van meningsuiting vooropstaat. Zo mag de verbannen Donald Trump wat hem betreft terugkeren. Bloomberg wees onlangs echter fijntjes op het beleid binnen Musks eigen bedrijven. Kritiek van medewerkers op sociale media wordt door Musk niet getolereerd, zeker als het de arbeidsomstandigheden bij Tesla betreft.

Musk lijkt zich ook te realiseren dat Twitter voor adverteerders minder aantrekkelijk zou kunnen worden. Reclame is nu goed voor meer dan negentig procent van de inkomsten van het sociale netwerk. Daarom wilde hij nieuwe diensten introduceren.

Twitter zal altijd gratis zijn voor normale gebruikers, beloofde Musk, maar hij was wel van plan om bedrijven en overheden een ‘klein beetje’ te laten betalen voor het gebruik van de berichtendienst. Daarnaast heeft hij naar verluidt ook het idee geopperd om websites geld in rekening te brengen voor insluitingen van tweets van geverifieerde gebruikers.

Abonnees moeten echter de grote inkomstenbron voor het sociale netwerk worden. Musk heeft aangegeven dat hij 2025 zo’n 69 miljoen betalende abonnees wilde hebben.

Twitter begon eind vorig jaar in een handvol landen met Twitter Blue, maar deze dienst is nog niet wereldwijd beschikbaar.

Twitter Blue kost drie dollar per maand, maar heeft daarvoor amper iets te bieden: gebruikers zien hooguit geen advertenties in nieuwsartikelen meer als ze vanaf Twitter doorklikken. Ook kunnen ze langere video’s uploaden en de app personaliseren met verschillende kleuren. Hoeveel abonnees Twitter Blue op dit moment heeft, is niet bekend.

Twitter zou natuurlijk ook nog compleet nieuwe merken kunnen lanceren, zoals Meta (voorheen Facebook) heeft gedaan met Instagram en WhatsApp. Tot nu toe worden alle nieuwe diensten binnen het eigen domein gelanceerd.

Twitter Spaces is een relatief nieuwe functie, opgekomen in de periode van lockdowns, die gebruikers de mogelijkheid biedt om op Twitter een live gesprek met elkaar te voeren. Deze Clubhouse-kloon lijkt aan te slaan, maar levert geen extra inkomsten op.

In het verleden heeft Twitter bovendien diverse diensten gelanceerd die het op lange termijn niet hebben gered. In 2016 besloot Twitter zijn video-app Vine (voor het maken van korte clips) niet meer door te ontwikkelen. De dienst beleefde de piek van de hype rond 2014. Maar toen waren de eerste grote Vine-sterren al overgestapt naar andere kanalen, zoals Twitter Video, Facebook en YouTube.

Live videostreamingdienst Periscope werd in 2015 door Twitter aangekocht, om het zes jaar later te sluiten wegens teruglopend gebruik.

En in 2020 werd Fleets gelanceerd, een Stories-kloon waarmee Twitter nieuwe gebruikers probeerde aan te trekken. Dat is niet gelukt. Fleets trok vooral bestaande gebruikers aan.

Het lijkt dus niet zo simpel om met nieuwe diensten de omzet flink op te voeren. Twitter zal niet zonder adverteerders kunnen en een minder strenge moderatie kan averechts werken. Europees commissaris voor de Interne Markt Thierry Breton waarschuwde Musk onlangs dat Twitter zich ook onder zijn beheer moet houden aan de EU-wetgeving, op straffe van boetes en een mogelijke verbanning. ‘Het zijn niet jouw regels die hier van toepassing zijn.’

En dus zou het best eens kunnen dat er onder Musk eigenlijk helemaal niet zoveel zou veranderen, hoezeer hij dat ook zelf wilde. De logistieke operatie om miljoenen bedrijfsaccounts te dwingen te betalen, wordt door Musk wellicht nog het meest onderschat.

–==============================================

Tweetverbod
De Amerikaanse beurstoezichthouder SEC heeft Elon Musk al eens een tweetverbod opgelegd. De zaak begon in 2018 met tweets waarin Musk schreef dat hij overwoog om Tesla van de beurs te halen en dat de financiering daarvoor rond was. Dat bleek niet waar te zijn, maar de tweets zorgden wel voor een sterke stijging van het aandeel. Musk moest vervolgens een schikking treffen met de toezichthouder. Hij beloofde al zijn tweets die de beurskoers van Tesla kunnen beïnvloeden vooraf door juristen te laten controleren. Het is hem ook bij de rechter niet gelukt om dit tweetverbod op te heffen.

Alternatieven
Twitter heeft nauwelijks serieuze concurrenten. Het merendeel is van conservatieve aard en verre van succesvol. Vorig jaar werd GETTR gelanceerd door Trump-getrouwen. Er werd alvast een account voor hem gereserveerd, maar daar maakte hij geen gebruik van. Parler werd in de ban gedaan en ook Gab heeft nauwelijks serieus bereik. De lancering van Trumps eigen platform Truth Social werd aanhoudend gekenmerkt door technische problemen. Google heeft de app nog altijd niet geaccepteerd voor het Android-platform. Mastodon is een reeds zes jaar oud open-sourcealternatief, maar lijkt hoofdzakelijk techies aan te trekken.

Telegram
Een dorpsplein van vrije meningsuiting bestaat eigenlijk al in de vorm van Telegram Messenger. Het platform is met zevenhonderd miljoen maandelijkse actieve gebruikers veel groter dan Twitter. Helemaal vergelijkbaar zijn beide platforms echter niet. Telegram is meer een chatomgeving, ook is er geen algemene tijdlijn waarop meerdere gebruikers tegelijk gevolgd kunnen worden. Daar staat wel tegenover dat er nauwelijks gemodereerd wordt en Telegram steeds vaker de functie van Twitter overneemt. Het is het belangrijkste onafhankelijke Russische nieuwskanaal geworden na de censuur van het Kremlin. Volodymyr Zelensky gebruikte het platform voor videoboodschappen. Er is ook kritiek op Telegram, omdat het ultrarechtse groeperingen aantrekt en kinderporno er vrijelijk wordt uitgewisseld.

Dit (aangepaste) artikel verscheen eerder in het juninummer van Emerce Magazine #190

Deel dit bericht

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond