NWO-financiering voor praktische richtlijnen verantwoord webscrapen

Onderzoekers maken steeds vaker gebruik van data van nieuwswebsites, sociale media, overheidsportalen en andere online bronnen. Maar welke gegevens mogen zij eigenlijk verzamelen, en onder welke voorwaarden? Een nieuw, door NWO gefinancierd project onder leiding van Maliheh Mahlouji, research software engineer bij TiSEM, ontwikkelt praktische richtlijnen voor onderzoekers die te maken krijgen met juridische, ethische en technische vraagstukken rond webscraping. Het projectteam is nu op zoek naar concrete onderzoekscases, zodat de richtlijnen goed aansluiten bij de vragen die onderzoekers in de praktijk tegenkomen.

Onderzoekers die openbaar beschikbare webdata verzamelen, kunnen te maken krijgen met technische obstakels en onzekerheid over juridische en ethische vereisten. Wat is toegestaan? In hoeverre zijn de algemene voorwaarden van een website van belang? Hoe zit het met persoonsgegevens? En wat moeten onderzoekers doen als richtlijnen tussen universiteiten, of zelfs binnen een universiteit, van elkaar verschillen?

‘Onderzoekers en research software engineers lopen regelmatig tegen vragen aan over wat technisch mogelijk is, maar ook over wat juridisch en ethisch verantwoord is’, zegt Maliheh. ‘We willen die onzekerheid omzetten in praktische richtlijnen waar onderzoekers mee aan de slag kunnen.’

Het project Unlocking Web Data for Research: Legal and Technical Foundations for Web Scraping is een samenwerking tussen Tilburg University, Universiteit Utrecht en Erasmus Universiteit Rotterdam. Het tweejarige project wordt gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) via de Thematic Digital Competence Centres for Social Sciences and Humanities (TDCC-SSH) en is op 1 september 2026 van start gegaan.

Op basis van technische, juridische en institutionele expertise ontwikkelt het project praktische richtlijnen, checklists, beslisondersteunende tools en trainingen voor onderzoekers die met webdata werken.

Heb je vragen over het gebruik van webdata?
Het projectteam is op zoek naar onderzoekers die bij het verzamelen van openbaar beschikbare webdata tegen juridische of ethische vragen zijn aangelopen. Bijvoorbeeld bij het gebruik van data van sociale media, nieuwswebsites, Google Maps, overheidswebsites of forums.

Je case hoeft geen duidelijke oplossing te hebben. Juist ervaringen met onzekerheid, tegenstrijdige richtlijnen of vragen over wat wel en niet was toegestaan, zijn waardevol. Ze helpen het projectteam om praktische tools en richtlijnen te ontwikkelen die aansluiten bij de onderzoekspraktijk.