Ondanks zorgen over oplopende AI-kosten blijft gebruik groeien: bedrijven kiezen voor slimmere inzet van AI-modellen

Bedrijven gebruiken meer AI dan ooit, maar doen dat steeds strategischer. Nieuwe data van Vercel laat zien dat bedrijven hun AI-gebruik niet terugschroeven ondanks toenemende zorgen over oplopende kosten. Uit de meest recente AI Gateway Production Index blijkt dat het aantal verwerkte AI-tokens in mei met 20 procent steeg ten opzichte van april, terwijl de totale uitgaven zelfs met 43 procent toenamen. De cijfers suggereren dat bedrijven blijven investeren in AI-toepassingen.

Die ontwikkeling staat in contrast met recente berichten over ontsporende AI-budgetten. Zo bleek dat Uber zijn volledige jaarlijkse budget voor AI-gebruik al kort na het eerste kwartaal had verbruikt en schafte Amazon interne ranglijsten voor tokengebruik af om onproductief gebruik tegen te gaan. De data wijst echter op een andere trend: organisaties gebruiken niet minder AI, maar zetten verschillende modellen steeds strategischer in om kosten te beheersen.

Goedkopere modellen winnen terrein
Een belangrijke ontwikkeling is de opkomst van goedkopere modellen voor grootschalige werkzaamheden. Zo zag DeepSeek zijn aandeel in het totale tokenvolume in één maand stijgen van minder dan 1 procent naar 17 procent. Het aandeel in de totale kosten bleef echter rond de 1 procent hangen. Dit wijst erop dat organisaties deze modellen inzetten voor taken waarbij het om grote volumes gaat, terwijl duurdere modellen worden gereserveerd voor toepassingen waar nauwkeurigheid en betrouwbaarheid zwaarder wegen.

“Nieuwe, goedkopere AI-modellen zijn inmiddels krachtig genoeg om in productieomgevingen te worden ingezet”, zegt Malte Ubl, CTO van Vercel. “Tegelijkertijd zien we dat organisaties hun AI-budgetten blijven verhogen. Het verschil is dat zij steeds slimmer omgaan met de inzet van modellen. Teams combineren verschillende modellen en routingstrategieën om meer waarde uit iedere euro aan AI-uitgaven te halen.”

Bij kritische taken wint kwaliteit het van prijs
De data laat zien dat vooral Anthropic dominant blijft voor bedrijfskritische AI-toepassingen. Hoewel goedkopere modellen snel terrein winnen in gebruiksvolume, vertegenwoordigt Anthropic nog altijd 65 procent van alle uitgaven via AI Gateway. Bij zogeheten high-stakes toepassingen, zoals AI-gestuurde softwareontwikkeling, backoffice-automatisering en AI-agents, loopt dit aandeel zelfs op tot 70 à 80 procent.

Dit onderstreept dat organisaties niet uitsluitend sturen op kosten. Wanneer de kwaliteit van output direct invloed heeft op bedrijfsprocessen, blijven zij bereid te investeren in de meest geavanceerde modellen.

Bedrijven selectiever in modelkeuzes
Ook op andere vlakken worden organisaties kritischer in hun keuzes. Zo verliep de adoptie van Google’s nieuwe Gemini 3.5 Flash-model opvallend langzaam, ondanks de introductie in mei. De hogere prijs lijkt daarbij een belangrijke rol te spelen. Veel teams bleven gebruikmaken van de oudere en goedkopere Gemini 3.0 Flash-variant zolang de meerwaarde van een upgrade onvoldoende duidelijk was.

Deze ontwikkeling laat zien dat bedrijven steeds bewuster afwegen welke AI-modellen voldoende waarde toevoegen voor de extra kosten die ermee gepaard gaan.

Ubl: “Waar organisaties aanvankelijk vooral experimenteerden met zoveel mogelijk AI-capaciteit, zien we nu dat de focus verschuift naar optimalisatie. Bedrijven blijven hun AI-budgetten verhogen, maar sturen steeds actiever op kosten, prestaties en risico’s door verschillende modellen naast elkaar te gebruiken en zo de optimale mix te creëren die hun zakelijke doelstellingen het best ondersteunt.”