SOMI stuurt Snapchat in Duitsland een formele waarschuwingsbrief vanwege kinderveiligheid en dient klacht in bij de Autoriteit Persoonsgegevens

Rotterdam (Nederland) en Berlijn (Duitsland) – 16 september 2026 – De Nederlandse non-profitstichting Stichting Onderzoek Marktinformatie (SOMI) heeft in Duitsland een formele waarschuwing gestuurd aan Snap – het bedrijf achter Snapchat – vanwege zorgen over kinderveiligheid en het verslavende ontwerp van het platform. Tegelijkertijd heeft SOMI een klacht ingediend bij de Autoriteit Persoonsgegevens over dezelfde praktijken en heeft zij haar collectieve procedure in Nederland uitgebreid om slachtoffers uit de gehele Europese Unie op opt-inbasis te vertegenwoordigen.
Deze rechtszaak tegen Snapchat richt zich op fundamentele gebreken in het ontwerp van het platform zelf. SOMI stelt dat Snap heeft nagelaten de beginselen van “Inherently Safe Design” (van nature veilig ontwerp) te volgen, waarbij voorzienbare risico’s al in de ontwerpfase van het product moeten worden weggenomen of beperkt, in plaats van de verantwoordelijkheid voor het beheersen van die risico’s bij kinderen, ouders en scholen te leggen. Wij zijn van mening dat mediawijsheid en ouderlijk toezicht geen vervanging kunnen zijn voor een platform dat standaard zo is ontworpen dat het veilig is.

Onze zorgen gaan veel verder dan incidentele tekortkomingen, zoals het nalaten om bepaalde accounts te schorsen of bepaalde content te verwijderen. SOMI stelt dat bewuste product- en ontwerpkeuzes bij Snapchat een omgeving hebben gecreëerd waarin criminelen kunnen opereren en kinderen aan ernstige risico’s kunnen worden blootgesteld. SOMI acht het bewijs hiervoor overweldigend en stelt deze bedrijfsbeslissingen centraal in onze actie.

Juridische gronden van de waarschuwingsbrief
De waarschuwingsbrief berust op vijf pijlers van Europees en Duits recht:

Beschermingsplichten op grond van de Digitaledienstenverordening (DSA)
SOMI maakt bezwaar tegen de ontoereikende waarborgen tegen grooming, rekrutering voor criminele doeleinden en het aanbieden van drugs en e-sigaretten. De relevante bepalingen zijn artikel 28 DSA (bescherming van minderjarigen) en de artikelen 34 en 35 DSA (beoordeling en beperking van systeemrisico’s). De nadruk ligt op contactfuncties, aanbevelingssystemen, standaardinstellingen en de afhandeling van gebruikersmeldingen.

Uitbuiting van minderjarigen door verboden AI-systemen
SOMI beschuldigt Snap ervan AI-gestuurde aanbevelingsalgoritmen te gebruiken om de leeftijdsgebonden kwetsbaarheid van kinderen en jongeren uit te buiten. Gepersonaliseerde prikkels zijn gericht op het beloningssysteem van de hersenen (de “dopaminecyclus”) en zijn erop ontworpen om minderjarigen te laten kijken, te laten terugkomen en interactie te laten hebben met gevaarlijke content en personen – zelfs wanneer voortgezet gebruik hen aanzienlijke schade toebrengt. De AI-verordening van de EU (AI Act) is er juist op gericht kinderen tegen dergelijke geautomatiseerde systemen te beschermen.

Schendingen van het Duitse jeugdbeschermingsrecht
SOMI treedt verder op tegen schendingen van het Interstate Treaty on the Protection of Minors in the Media (het Duitse Interstatelijk Verdrag inzake de bescherming van minderjarigen in de media, artikelen 4 en 5 JMStV): toegang tot pornografische en andere verboden content, en ontoereikende bescherming tegen content die de ontwikkeling van minderjarigen schaadt. Sinds de wijziging van 1 december 2025 heeft artikel 5 JMStV uitdrukkelijk betrekking op risico’s die voortvloeien uit contactfuncties en uit mechanismen die overmatig mediagebruik aanmoedigen. Met betrekking tot alcohol en e-sigaretten gelden daarnaast de verkoop- en marketingverboden van artikelen 9 en 10 van de Duitse Wet ter bescherming van minderjarigen (JuSchG).

Onrechtmatige verwerking van gegevens van kinderen
SOMI treedt op tegen de onrechtmatige verzameling en het onrechtmatige gebruik van persoonsgegevens – in het bijzonder profilering, gebruik voor reclamedoeleinden en het gebruik van gesprekken met de chatbot “My AI” voor het trainen van AI.

Eigen aansprakelijkheid van Snap voor gebruikerscontent
SOMI beroept zich ook op de uitspraken van het Hof van Justitie van de Europese Unie in de zaken Russmedia (2 december 2025) en WebGroup/Coyote (16 juni 2026) over de eigen verantwoordelijkheid van platformexploitanten op grond van de wetgeving inzake gegevensbescherming en betreffende de grenzen van de aansprakelijkheidsuitsluiting voor hostingproviders. Afgemeten aan deze maatstaven acht SOMI Snap rechtstreeks aansprakelijk voor het onrechtmatige gedrag van criminele gebruikers: een exploitant die zelf bepaalt hoe gegevens worden verwerkt en hoe content wordt verspreid, kan zich niet aan verantwoordelijkheid onttrekken door erop te wijzen dat de content door gebruikers is geüpload.

Op 26 maart 2026 heeft de Europese Commissie een formele procedure tegen Snap geopend. Zij onderzoekt mogelijke schendingen van de Digitaledienstenverordening (DSA) op het gebied van leeftijdsverificatie, bescherming tegen grooming en rekrutering door criminelen, standaard accountinstellingen, het aanbieden van verboden of leeftijdsgebonden producten, en het melden van illegale content. Eerder, op 9 september 2025, had de Nederlandse Autoriteit Consument & Markt (ACM) een onderzoek ingeleid naar de verkoop van e-sigaretten aan minderjarigen via Snapchat.

SOMI is van mening dat het ingrijpen van de Europese Commissie al lang had moeten plaatsvinden en dat de reactie van de Duitse autoriteiten onnodig aarzelend is. Ondanks talrijke aanwijzingen van mogelijk onrechtmatig gedrag is effectieve handhaving tot dusver uitgebleven. De bevoegde autoriteiten in Duitsland moeten hun bevoegdheden gebruiken om mogelijke schendingen te onderzoeken, passende handhavingsmaatregelen te nemen en te zorgen voor daadwerkelijke bescherming van kinderen. Lopende procedures op Europees niveau mogen actie op nationaal niveau niet in de weg staan of vertragen.

SOMI wil een einde maken aan onrechtmatige praktijken, concrete wijzigingen bij Snapchat afdwingen en via collectieve procedures de schadevorderingen van gedupeerden geldend maken – en dit door heel Europa.
Vervolgstappen
Mocht Snap deze zorgen niet wegnemen, dan behoudt SOMI zich het recht voor verdere juridische stappen te ondernemen, waaronder het vorderen van een voorlopige voorziening en schadevergoeding, en het indienen van klachten bij de bevoegde autoriteiten in Duitsland waar passend.

SOMI roept ouders van wie de kinderen Snapchat gebruiken, evenals iedereen die negatieve gevolgen van het platform heeft ondervonden, op zich te melden en hun bewijsmateriaal of persoonlijke verklaring te sturen naar stopsnapchat@somi.nl.
Lopende procedures in Nederland en Frankrijk
Op 9 juni 2026 heeft SOMI een collectieve procedure tegen Snapchat aanhangig gemaakt bij de Rechtbank Amsterdam in Nederland. Aangezien Snap B.V., het Europese hoofdkantoor van Snapchat, in Amsterdam is gevestigd, heeft SOMI de Nederlandse procedure op 8 september uitgebreid om slachtoffers uit andere Europese landen op opt-in-basis te vertegenwoordigen. Vandaag heeft SOMI een klacht ingediend bij de Autoriteit Persoonsgegevens over de praktijken van Snapchat. De klacht betreft dezelfde zorgen die ook in de juridische procedures van SOMI aan de orde zijn gesteld, waaronder de veiligheid van kinderen, verslavend ontwerp en gegevensbescherming.

In Frankrijk heeft SOMI in mei 2026 een soortgelijke waarschuwing aan Snapchat gestuurd, als onderdeel van haar bredere inspanningen om deze zorgen in heel Europa aan te pakken.

Over SOMI
Stichting Onderzoek Marktinformatie (SOMI) is een non-profitorganisatie die zich richt op maatschappelijke vraagstukken. SOMI is door de Europese Commissie erkend als organisatie die bevoegd is tot het instellen van grensoverschrijdende representatieve vorderingen in de EU, en zet zich in voor de bescherming van de grondrechten van consumenten en minderjarigen die gebruikmaken van diverse online diensten.

Via haar app geeft SOMI mensen controle over hun persoonsgegevens: “All your data. All yours.” De organisatie brengt misstanden aan het licht, informeert het publiek en ondersteunt gedupeerden – onder meer via collectieve acties, gerechtelijke bevelen en het afdwingen van schadevergoedingsclaims. SOMI onderzoekt momenteel juridische overtredingen door tal van aanbieders van digitale diensten en social mediaplatforms.

De SOMI-app helpt consumenten ook bij het uitoefenen van hun individuele AVG-rechten bij het opvragen van hun persoonsgegevens bij onlineplatforms. De app is beschikbaar in de App Store en Google Play, en ook via de SOMI Web App op app.somi.nl.