Terwijl zzp-markt krimpt, voldoet 9 op de 10 ondernemers aan de regels

De politieke discussie over zzp-wetgeving zorgt voor onrust op de arbeidsmarkt. Zo registreerde het CBS in 2025 een daling van 62.000 zzp’ers, voor het eerst in jaren (bron: CBS, maart 2026). Tegelijkertijd blijkt uit meer dan 1.600 ingevulde zelfstandigentoetsen van SharePeople dat de grote meerderheid gewoon goed zit. Meer dan 90 procent van de deelnemers draagt structureel ondernemersrisico, investeert in de eigen onderneming en voert een sluitende administratie. Voor veel zelfstandigen is de onrust daarmee onterecht. Zonder toets weten zij dat zelf vaak niet. Tegelijk heeft 34 procent nog geen voorziening voor arbeidsongeschiktheid. Met de naderende verplichte AOV wordt dat risico steeds urgenter.

De toetsdata van SharePeople laten een consistent beeld zien van actief ondernemerschap:
• 99,5% staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel;
• 99,7% beschikt over een actief btw-identificatienummer;
• 92,7% haalt het inkomen uit bedrijfswinst;
• 93,9% loopt financieel risico als opdrachtgevers niet betalen;
• 94,6% ontvangt geen loondoorbetaling bij ziekte;
• 94,9% investeert zelf in materialen, apparatuur of opleiding;
• 99% voert een actuele financiële administratie;
• 78,7% werkt voor meerdere opdrachtgevers binnen een jaar.

Volgens SharePeople bevestigen deze cijfers dat de vlucht naar loondienst voor een groot deel van de zzp’ers niet nodig is. Het CBS registreerde weliswaar een daling van het aantal zelfstandigen, maar een deel van die uitstroom betreft echte schijnzelfstandigen. Het Centraal Planbureau schat dat circa 260.000 zzp’ers juridisch als werknemer beschouwd zouden moeten worden (bron: CPB, 2025). Voor de echte ondernemer, die structureel risico draagt en investeert, is de onrust grotendeels onterecht. De zelfstandigentoets maakt dat aantoonbaar, voor henzelf én voor hun opdrachtgevers.

Cosmas Blaauw, initiatiefnemer van SharePeople: “De wetgevingsonrust van de afgelopen jaren heeft z’n tol geëist. Opdrachtgevers durven minder, zelfstandigen twijfelen aan hun eigen positie, terwijl de cijfers laten zien dat de meeste gewoon goed ondernemen. Dat verdient erkenning, geen extra onzekerheid. Aan iedere zzp’er die twijfelt: doe de toets. Die geeft jou en je opdrachtgever zwart op wit waar je staat. Dat is rust die de politiek je op dit moment niet kan geven.”

Toets als anker in onzekere tijden
Zolang de Zelfstandigenwet nog in uitwerking is, biedt een gedocumenteerde toets nu al concreet houvast voor zowel zelfstandigen als opdrachtgevers. De uitkomsten van de zelfstandigentoets tonen aan dat veel ondernemers in de praktijk al voldoen aan de criteria voor zelfstandig ondernemerschap. De toets biedt daarmee een instrument waarmee zowel zzp’er als opdrachtgever nu al kunnen aantonen dat de samenwerking aan de regels voldoet.

Eén aandachtspunt springt er daarbij uit: 34 procent van de deelnemers heeft nog geen voorziening voor arbeidsongeschiktheid. Met de naderende verplichte AOV wordt dat risico dat steeds urgenter. Zowel de juridische als de financiële kant van zelfstandig werken vragen dus aandacht, en beide zijn te organiseren zonder de vrijheid van ondernemerschap op te geven.

SharePeople biedt een model waarbij zelfstandigen elkaar in de eerste twee ziektejaren volledig ondersteunen via donaties. Na 2 jaar biedt SharePeople een AOV met een wachttijd van 2 jaar die kan worden aangevuld met donaties tot een maximum van 5.000 euro per maand. De organisatie benadrukt dat deelnemers daardoor al na twee maanden ondersteuning ontvangen, persoonlijke begeleiding krijgen vanaf de eerste ziektedag en in veel gevallen een lagere premie betalen dan verwacht wordt bij de verplichte AOV.

“Bescherming en ondernemerschap hoeven elkaar niet uit te sluiten,” aldus Blaauw. “Zekerheid organiseer je niet door in loondienst te gaan, maar door te weten dat je goed zit en door je inkomen te beschermen als je ziek wordt.”