Onderzoek van Red Hat: slechts 44% van Nederlandse organisaties heeft helder inzicht in waar hun data is opgeslagen

– 58% van de Nederlandse IT‑beslissers zegt een AI‑exitstrategie klaar te hebben staan voor het geval hun primaire AI‑leverancier de toegang beperkt, maar 37% verwacht dat zo’n overstap behoorlijke tot aanzienlijke impact op de bedrijfscontinuïteit zou hebben.
– 46% heeft slechts gedeeltelijk zicht op waar hun data wordt opgeslagen, verwerkt en mogelijk toegankelijk is.
– 88% gebruikt agentic AI, maar slechts 30% heeft hiervoor gedegen governance ingericht.
– 76% is voorstander van beleid en regelgeving dat open source-principes verplicht om AI‑soevereiniteit te ondersteunen

Amsterdam, 22 april 2026 — Red Hat, wereldwijd marktleider in open source-oplossingen, deelt vandaag nieuwe onderzoeksresultaten over hoe Nederlandse organisaties omgaan met AI-soevereiniteit.

Het onderzoek bevat ook resultaten uit Frankrijk, Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk en laat een duidelijke kloof zien tussen voorbereiding en veerkracht. Want hoewel 58% van de Nederlandse IT‑beslissers aangeeft een duidelijke exitstrategie te hebben voor het geval hun primaire AI‑leverancier de toegang tot diensten beperkt, verwacht 37% van deze organisaties dat zo’n scenario alsnog een behoorlijke tot aanzienlijke impact op de bedrijfscontinuïteit zal hebben.

De onderzoeksresultaten laten zien dat AI‑soevereiniteit – grip op data, infrastructuur en de relatie met leveranciers – bij een meerderheid van de organisaties is verschoven van ambitie naar prioriteit.

Agentic AI is populair, maar governance blijft achter

De adoptie van agentic AI – systemen die zelfstandig acties kunnen uitvoeren en workflows kunnen starten – is hoog onder Nederlandse respondenten. 88% zegt al gebruik te maken van agentic AI-systemen. Daarmee loopt Nederland maar nét achter op onze Europese buren Frankrijk (91%) en Duitsland (90%)

Toch meldt slechts 30% van de respondenten dat zij een sterk governance-framework hebben ingericht voor agentic AI. 34% geeft aan enige governance te hebben maar met duidelijke gebreken, en nog eens 24% erkent dat governance minimaal of non-existent is. Ook in de andere onderzochte Europese landen is er nog veel te winnen in AI-governance, en dat terwijl ook daar AI-ingebruikname versnelt: gemiddeld gebruikt 89% van de respondenten agentic AI, maar slechts 31% zegt sterke governance te hebben.

AI‑soevereiniteit en open source hoger op de prioriteitenlijst

AI raakt steeds meer kernprocessen binnen de organisatie. Daarmee wordt ook de zichtbaarheid cruciaal op waar data wordt opgeslagen en verwerkt en wie mogelijk toegang heeft. 44% van de Nederlandse respondenten zegt hier volledig inzicht in te hebben, terwijl 46% zich bewust is van blinde vlekken.

Om de kloof te dichten tussen AI-ambitie en implementatie, zien veel van de respondenten open source-principes als mogelijke oplossing. De grootste voordelen die Nederlandse respondenten hier in de komende drie jaar van verwachten, zijn “meer mogelijkheden om AI aan te passen aan zakelijke en regulatoire behoeften” (78%) en “meer transparantie en eenvoudigere controleerbaarheid” (76%). Nederland is het enige land waar zakelijke en regelgevende behoeften op nummer één staan. In het Verenigd Koninkrijk (87%), Italië (82%) en Frankrijk (80%) staan transparantie en controleerbaarheid bovenaan, terwijl Duitse respondenten vooral waarde hechten aan meer grip op hoe AI wordt ontwikkeld en waar deze draait (69%).

Verder staat Nederland relatief open voor beleidsgestuurde standaarden voor betrouwbare, soevereine AI. 76% van de respondenten vindt dat beleid en regelgeving open source-principes – zoals transparantie, controleerbaarheid en open licenties – actief zou moeten verplichten om organisaties met AI‑soevereiniteit te helpen. Gemiddeld beschouwt 77% van de respondenten in de komende drie jaar “meer ruimte om AI af te stemmen op zakelijke en regelgevende behoeften“ als een belangrijke factor voor het opbouwen van vertrouwen in de AI-strategie van hun organisatie.

Marcel Timmer, Country Managing Director Nederland bij Red Hat: “AI‑platformen worden in rap tempo onderdeel van de kritieke infrastructuur van Nederlandse organisaties. Veel organisaties werken aan exitstrategieën om zich voor te bereiden op mogelijke verstoringen, maar uit ons recente onderzoek blijkt dat een overstap zonder verstoringen in de praktijk nog altijd lastig is. Om die kloof te dichten, hebben organisaties in Nederland meer transparantie nodig in hoe AI‑systemen werken, beter zicht op de data die deze systemen gebruiken én sterkere governance. Enterprise open source biedt Nederlandse organisaties de openheid, controle en innovatie die nodig zijn om AI veerkrachtig en soeverein te implementeren.”

Hans Roth, Senior Vice President & General Manager EMEA bij Red Hat: “In heel Europa verschuift de focus van experimenteren met AI naar soevereine, veilige en compliant implementatie. Deze onderzoeksresultaten laten zien dat er brede steun is voor open source-principes en voor duidelijke beleidskaders die transparantie en controleerbaarheid verankeren in wetgeving. Dit maakt ook duidelijk dat organisaties niet zitten te wachten op de volgende closed source alles‑in‑één‑stack. Ze willen de vrijheid om verschillende modellen, accelerators en clouds te combineren en toch zelf aan het stuur te blijven. Onze rol bij Red Hat is om mee te helpen bouwen aan dat gemeenschappelijke, open fundament, zodat organisaties in hun eigen tempo met AI kunnen innoveren in lijn met lokale regelgeving, sectorstandaarden en hun eigen langetermijnstrategie voor infrastructuur.”

Confirmed Sovereign Support nu algemeen beschikbaar
Red Hat Confirmed Soevereign Support is nu algemeen beschikbaar voor organisaties binnen de 27 lidstaten van de Europese Unie. Dit nieuwe supportaanbod levert technische ondersteuning voor Red Hat‑licenties voor en door EU‑burgers en volledig binnen de EU. Dit tilt verifieerbare en lokale controle over kritieke IT‑operaties naar een hoger niveau. Lees hier meer over Confirmed Sovereign Support.