Prinsjesdag 2026: Digitalisering op de agenda, nu de uitvoering

Vandaag presenteerde het minderheidskabinet-Jetten zijn eerste volledige begroting. Digitalisering komt daarin nadrukkelijk terug. Dat is een gewenste stap vooruit. In de troonrede erkende de koning wat er op het spel staat: “Zonder grote en gerichte investeringen dreigt Nederland achterop te raken, vooral in de technologiesector.” Dat urgente geluid laat NLdigital al langer horen. Het is positief dat het kabinet die visie deelt en uitdraagt; nu moet deze broodnodige erkenning worden omgezet in daden en investeringen.

NLdigital benadrukt dat digitalisering een randvoorwaarde is voor vrijwel elk doel van dit kabinet: een sterkere economie, een slagvaardige overheid, een snellere energietransitie en meer nationale en internationale veiligheid. Nederland kan op termijn internationaal koploper worden door de economische kracht van de digitale sector te versterken, digitale adoptie en productiviteit te versnellen en AI te benutten voor economische en maatschappelijke vooruitgang.

Daarvoor zijn investeringen nodig in talent, vaardigheden en digitale geletterdheid, een overheid die zich ontwikkelt tot digitale koploper, een toekomstbestendige digitale infrastructuur en meer strategische autonomie en digitale weerbaarheid. Juist deze samenhangende keuzes kunnen Nederland onderscheidend maken.

Tegelijkertijd zijn dit plannen van een minderheidskabinet. Het is onzeker of de regering-Jetten voor de aangekondigde maatregelen voldoende steun vindt. Voor NLdigital is het van groot belang dat die steun snel tot stand komt, omdat Nederland gebaat is bij duidelijkheid en stabiliteit.

Het kabinet stelt terecht vast dat nog veel stappen nodig zijn om de Nederlandse economie duurzaam te laten groeien. Die diagnose komt echter onvoldoende terug in de begrotingen zelf. Met € 3,3 miljard voor de Nationale Investeringsinstelling en € 500 miljoen voor het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie zet het kabinet in op de financiering van innovatie. Dat is een goed begin, maar de komende jaren is meer nodig om daadwerkelijk verschil te maken. NLdigital juicht investeringen in nieuwe en opkomende technologieën toe, maar voor de Nederlandse Digitaliseringsstrategie en de versnelling van de aanpak van netcongestie wordt vanuit het Rijk nauwelijks extra geld vrijgemaakt.

Een betere balans is essentieel. De kabinetsplannen leggen sterk de nadruk op de ontwikkeling van nieuwe bedrijven en technologieën, maar besteden te weinig aandacht aan de gerichte toepassing van AI en andere technologie in de brede economie en de publieke sector. Juist daar ligt veel productiviteitswinst en kan Nederland zich internationaal onderscheiden in de aanpak van de grote maatschappelijke uitdagingen. Dat vraagt ook om forse investeringen in de digitale geletterdheid van de huidige en toekomstige beroepsbevolking, zodat nieuwe technologie sneller wordt toegepast.

Positief is ook het streven naar eenvoudigere en minder regelgeving en het voortzetten en uitbreiden van regelingen voor innovatie, zoals de WBSO en Innovatiebox, en voor duurzame energie. Daarbij zijn duidelijkheid, stabiliteit en voorspelbaarheid cruciaal. Dat betekent onder meer: geen nationale koppen op Europese regels. Ondernemers in de digitale sector besteden nu te veel tijd aan het naleven van uiteenlopende wetgeving, ten koste van innovatie en creativiteit. De richting is goed; nu moet de uitvoering volgen.

Onder de streep zien wij een kabinet dat de juiste richting kiest, maar dat de komende maanden moet laten zien dat het die ambitie kan omzetten in beleid dat werkt en op steun kan rekenen. Waar het ons om gaat, is dat de plannen bijdragen aan een innovatieve, productieve en weerbare digitale economie. Dat vraagt om brede toepassing van AI en digitalisering, een infrastructuur die groei niet remt maar bevordert, en een overheid die zelf digitale koploper en betrouwbare partner is. Langs die lijnen blijft NLdigital de uitwerking kritisch en constructief volgen.