Waarom lukt het zelfs tijdens het avondeten niet zonder smartphone?

De smartphone is niet meer weg te denken uit ons leven, zelfs niet meer tijdens een van de meest logische ‘offline momenten’ van de dag. Uit panelonderzoek van KeukenDiscounters onder 1052 Nederlanders blijkt namelijk dat in bijna twee op de drie huishoudens de smartphone ook tijdens het avondeten te voorschijn komt.
Meestal gaat het om incidenteel gebruik. Bijna de helft van de ondervraagden geeft aan dat er soms een smartphone wordt gebruikt tijdens het avondeten, bijvoorbeeld om snel iets op te zoeken of te checken. Bij ruim één op de tien gebeurt dit vaak, maar niet door iedereen. In een kleine groep huishoudens gebruikt iedereen standaard een smartphone aan tafel.
Telefoon aan tafel zorgt voor afleiding
Dat veel mensen de telefoon tóch pakken, is opvallend. Eerder onderzoek laat namelijk zien dat telefoons het samenzijn aan tafel kunnen verstoren. In een experiment waarbij ruim 300 mensen samen aten met vrienden of familie, genoten deelnemers minder van het gezamenlijke eetmoment wanneer hun telefoon op tafel lag. Volgens de onderzoekers kwam dat doordat zij zich meer afgeleid voelden.
Waarom we hem toch blijven pakken
Tegelijk is juist dat automatische checkgedrag moeilijk te doorbreken. Onderzoek naar Fear of Missing Out, kortweg FOMO, laat zien dat de angst om iets te missen samenhangt met overmatig internet- en smartphonegebruik. Daardoor wordt de telefoon niet altijd bewust gepakt, maar vaak uit gewoonte: bij een melding, een stil moment aan tafel of het gevoel dat er misschien iets binnenkomt.
Daar komt bij dat mensen telefoongebruik aan tafel vaak wel storend vinden, maar voor zichzelf toch uitzonderingen maken. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat slechts 12 procent van de Amerikanen telefoongebruik tijdens een familiediner acceptabel vindt. Tegelijk gaf een ruime meerderheid aan bij de laatste sociale gelegenheid toch zelf de telefoon te hebben gebruikt. Ook onderzoek van de University of Michigan laat zien dat kleine handelingen, zoals iets opzoeken of een foto maken, sneller worden geaccepteerd dan bijvoorbeeld bellen of uitgebreid appen tijdens het eten.
Vooral jongeren en gezinnen gebruiken telefoon aan tafel
Vooral in jongere huishoudens wordt de telefoon regelmatig aan tafel gebruikt, zo wijst het onderzoek van KeukenDiscounters uit. Van de twintigers zegt slechts één op de negen dat er thuis nooit een smartphone wordt gebruikt tijdens het avondeten, terwijl dat onder 70-plussers voor ruim zes op de tien geldt. Ook gezinnen met kinderen zijn – opvallend genoeg – relatief minder strikt: slechts drie op de tien hebben een duidelijke no-phone-regel aan tafel. Bij huishoudens zonder kinderen ligt dat aandeel met ruim 41 procent duidelijk hoger.
Ook binnen gezinnen kan schermgebruik tijdens het eten samenhangen met minder contact. Uit onderzoek gepubliceerd in Journal of Medical Internet Research blijkt dat het gebruik van elektronische apparaten tijdens gezinsmomenten, zoals samen eten, samenhangt met een lager gezinswelzijn. De kwaliteit van de onderlinge communicatie speelt daarbij een belangrijke rol.