De Ierse prijsvechter Ryanair heeft nu ook in Nederland succes geboekt in zijn al jaren durende strijd tegen de vergelijkings- en boekingssites. De website Wegelo mag geen tickets meer verkopen voor vluchten van de Ierse prijsvechter Ryanair. Maar Wegelo is in andere handen overgegaan.
Wegolo moet van de meervoudige kamer van de rechtbank Utrecht met onmiddellijke ingang stoppen met het gebruiken van vluchtgegevens van Ryanair voor haar bemiddeling bij het boeken van vluchten. Dit op straffe van 5000 euro per dag met een maximum van 1 miljoen euro.
Daarnaast moet Wegolo de door Ryanair geleden schade vergoeden en gemaakte winst afdragen aan Ryanair. Eerder zijn ook Vliegwinkel.nl en Cheaptickets.nl gemaand hun boekingen te stoppen, maar die hebben dat verzoek tot nu toe naast zich neergelegd.
Sinds 2004 werden de sites Wegolo geëxploiteerd door PR Aviation uit Soest. Op die sites konden consumenten vluchtgegevens zoeken, prijzen vergelijken én vluchten boeken van zogenaamde lage kosten luchtvaartmaatschappijen, waaronder Ryanair. De Ieren vonden dat bemiddeling van Wegolo de reputatie van Ryanair bij de consument als ‘de goedkoopste’ zou kunnen schaden en de bedrijfsvoering van Ryanair zou kunnen verstoren. Ryanair zegt dat het particulieren de goedkoopst mogelijke prijs wil aanbieden. Wegolo vraagt echter een bemiddelingsvergoeding en onthoudt volgens de Ieren ‘besparingsopties’ aan de consument.
Voor PR Aviation is het een bittere pil. Het bedrijfje uit Soest is ook nog eens veroordeeld tot de betaling van 25.000 euro aan advocaatkosten. Sinds januari 2010 is PR Avitation echter niet meer eigenaar van Wegelo. De huidige eigenaar Elsy Arres BV uit Oosterhout heeft de websites overgenomen, maar is juridisch niet aansprakelijk.
Opvallend was de argumentatie die de Ierse prijsvechter in de rechtbank hanteerde. Het bedrijf stelde aanvankelijk dat PR Aviation door het opvragen en hergebruiken van de gegevens van de databank van Ryanair inbreuk maakt op de databankrechten van Ryanair en door sites als die van PR Aviation schade lijdt. Het Ierse bedrijf zegt dat haar site alleen al zo’n 7,4 miljoen euro heeft gekost, inclusief 6,9 miljoen onderhoudskosten en 1 miljoen aan personeelskosten. De rechtbank plaatste echter flinke kanttekeningen bij deze berekeningen. ‘Ryanair heeft nagelaten te stellen in hoeverre de door haar opgevoerde kosten bestaan uit kosten die verband houden met het geschikt maken van de gegevensverzameling voor het uitvoeren van zoekopdrachten door het publiek. Van een aantal van deze kosten heeft Ryanair zelfs niet aangegeven wat de omvang is van de gestelde investeringen,’ zo stelde de rechtbank.
PR Aviation heeft wel erkend dat de gegevensverzameling van Ryanair kan worden aangemerkt als een ‘opschriftstelling’. De gegevens komen daardoor in beginsel in aanmerking voor auteursrechtelijk bescherming als ‘geschrift’ in de zin van de Auteurswet. Wegolo mag de vluchtgegevens overigens weer wel blijven gebruiken voor haar prijsvergelijkingsysteem. Dit bezwaar heeft Ryanair gedurende het proces laten vervallen, ondanks het feit dat de Ryanair-site duidelijk stelt dat het niet is toegestaan om koppelingen maken en/of exploiteren zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van Ryanair. Alleen de verkoop van tickets wil Ryanair in eigen hand houden.
De uitspraak kan overigens nog wel gevolgen hebben voor andere prijsvergelijkers in Nederland Woordvoerder Stephen McNamara van Ryanair vertelde Emerce dat ‘we ons in heel Europa en niet alleen in Nederland blijven verzetten tegen misbruik.’
Bij de Europese Commissie heeft het bedrijf al eens geklaagd over een viertal websites, naast Wegolo onder meer het Zwitserse Bravofly, dat statutair in Amsterdam gevestigd is. BravoFly staakte de online verkoop van Ryanair tickets al in 2008 na een vonnis in Duitsland.
Ook van het hoogste rechtscollege in Dublin mag het bedrijf buitenlandse screenscrapers die zich niet houden aan de gebruiksvoorwaarden juridisch vervolgen. In september 2009 werden de Duitse ‘screenscrapers’ Billigfluege en Ticket Point gedagvaard wegens het schenden van de gebruiksvoorwaarden en de exclusieve distributierechten van de website van Ryanair. Andere sites gingen stug door, maar pasten hun software regelmatig aan zodat ze minder snel zouden worden opgemerkt.
Ryanair heeft Duitsland wel een proces verloren tegen Cheaptickets.de, onderdeel van de Nederlandse prijsvergelijker met dezelfde naam. Ryanair dreigde in augustus 2008 om tickets die niet direct via de website van Ryanair geboekt waren ongeldig te verklaren en die met terugwerkende kracht te annuleren. In dat verband oordeelde een hoger regionaal gerechtshof eerder dit jaar dat screen scraping wel gewoon is toegestaan.
Foto: smaedli (cc)
