Deel dit artikel
-

Nog veel onduidelijkheden rond besluit muziekrechten

Het besluit van de EU om het monopolie op auteursrechtenorganisaties op te heffen heeft belangrijke consequenties voor webaanbieders. Waar Apple nu nog gedwongen wordt om per land overeenkomsten af te sluiten voor zijn iTunes winkel, is straks bijvoorbeeld een pan-Europese iTunes denkbaar. Sommige muzikanten zijn echter tegen.

De Europese Commissie heeft de onderlinge afspraken verboden die muziekgebruikers zoals internationale omroeporganisaties, mobiele-telefoonondernemingen en aanbieders van online muziek ertoe verplichtten bij elke nationale muziekauteursrechtenorganisatie een licentie aan te vragen voor elk land waar zij repertoire willen exploiteren. Zij mogen vrij ‘shoppen’ en zouden theoretisch makkelijker pan-Europese licenties voor online webradio of muziekwinkels kunnen afsluiten.

"De concurrentie is dus op efficiency van de auteursrechtenorganisaties in hun dienstverlening en efficicieny die ze aangeslotenen bieden," zegt Wouter Rutten van de NVPI, de Nederlandse Vereniging van Producenten en Importeurs van beeld- en geluidsdragers. "Wij denken dat dat het een gunstig effect gaat geven."

Berdien Steunenberg, beter bekend als fluitiste Berdien Stenberg, is blij met het besluit. Haar stichting IRDA vindt al geruime tijd dat er te veel geld aan de strijkstok blijft hangen bij de incasso van de rechten van uitvoerende kunstenaars en ligt al langer in de clinch met onder meer muziekorganisatie SENA en de Stichting Thuiskopie. "Het is me nog niet duidelijk of het besluit ook betrekking heeft op de naburige rechten," zegt ze. "Maar in het algemeen lijkt me dat de kosten flink omlaag kunnen."

"Voor muziekgebruikers zal er denk ik niet veel veranderen," zegt Anne Sevinga van muziekorganisatie SENA, dat in ons land de naburige rechten regelt. "Het heeft denk ik weinig zin om als Nederlandse webcaster je rechten in Engeland te laten regelen. Voor de rechthebbenden is er straks meer keuze." Sevinga weet nog niet of en op welke wijze straks bijvoorbeeld Paneuropese auteursrecentenlicenties voor radio-uitzendingen kunnen worden uitgegeven, maar volgens Wouter Rutten zou het een stuk eenvoudiger kunnen worden. "Wij doen via al via SENA als het om de naburige rechten gaat, dus die van de uitvoerende artiesten."

"Ik vraag me nog af hoe dat er in de praktijk gaat uitzien," zegt bloggend musicus Marco Raaphorst, die veel over het online auteursrecht schrijft. "Gaat dat bijvoorbeeld betekenen dat onze Publieke Omroep contracten gaat afsluiten met allerlei organisaties die de rechten voor de laagste prijs aanbieden? Meer keuzevrijheid, of slaan diverse organisaties straks de handen ineen en komt er een loket voor heel Europa?"

De Belgische Sabam gaat het EU-besluit eerst eens nader bestuderen. Sabam heeft al eerder geanticipeerd op de koers van de Europese Commissie. Zo richtte de organisatie de auteursvereniging Solem op, die pan-Europese licenties voor online diensten verstrekt. Ook tekende Sabam een drie jaar geldend licentiecontract met platenfirma Universal voor de regeling van de mechanische reproductierechten in achttien verschillende landen.

Oneerlijke concurrentie

Er is echter ook vrees voor oneerlijke concurrentie. De belangrijkste uitgevers hebben hun repertoire Europa voor online en mobiele exploitaties exclusief ondergebracht bij de grootste muziekauteursrechtenorganisaties in Europa, in Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië. Hierdoor kunnen de kleinere muziekauteursrechtenorganisaties zoals BUMA en Sabam niet mee concurreren bij het licenseren van pan-Europese muziekgebruikers.

Volgens BUMA hebben de geniemnde exclusiviteitsmandaten al geleid tot de oprichting op Europees niveau van drie of vier "concurrentievervalsende muziekkolossen" ten behoeve van de entertainmentdriehoek Los Angeles-New York-London. De rechtenorganisatie heeft daarom een klacht ingediend bij de antitrustinstanties van de Commissie ten aanzien van de concurrentievervalsende acties van CELAS, een samenwerkingsverband opgericht door de muziekauteursrechtenorganisaties in Duitsland en Groot-Brittannië voor de exclusieve vertegenwoordiging van het internationale repertoire van EMI Music Publishing bij online en mobiele exploitatie.

Begin juli heeft een groot aantal internationale artiesten verenigd in de European Composer and Songwriter Alliance (ECSA) – onder wie Benny Anderson, Charles Aznavour, Bryan Ferry, Robin Gibb, Mark Knopfler, Michel Legrand, Paco de Lucia en Paul McCartney – al gewaarschuwd voor deze ontwikkeling. Zij vrezen dat tal van kleinere organisaties door de concurrentie van de kaart worden geveegd. De kosten voor incasso van het lokale en het meer gespecialiseerde zou wel eens onbetaalbaar kunnen worden en de bijdragen aan promotie van het locale muziekrepertoire zal worden uitgehold, met als grote verliezer de diversiteit van onze Europese muziekcultuur.

In de praktijk zal er volgens Wouter Rutten van de NVPI niet zo heel veel veranderen. "De organiaties berekenen nog altijd hun kosten aan elkaar door," zegt hij. "Je bent als auteur alleen vrij om te gaan waar je wilt."

Ook los van het EU besluit breken voor de incasso-organisaties andere tijden aan. Het Nederlandse kabinet wil het toezicht versterken en verbreden op de zogeheten collectieve beheersorganisaties die zich bezig houden met de incasso, het beheer en de verdeling van vergoedingen voor auteurs- en naburige rechten. Ook komt er een toetsing van hun tarieven en een onafhankelijke geschillencommissie voor tariefgeschillen. Het groeiende economische belang van auteurs- en naburige rechten rechtvaardigt een sterk onafhankelijk toezicht op de activiteiten van deze instanties, zo vindt het kabinet, dat daarover vorige week een besluit heeft genomen.

Deel dit bericht

1 Reactie

Nick

Eindelijk gaat de SENA voor debijl.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond