Open-weight AI-modellen winnen terrein maar Amerikaanse modellen blijven de standaard voor bedrijfskritische toepassingen

Steeds meer organisaties zetten open-weight AI-modellen in voor hun dagelijkse AI-workloads. Met name het Chinese DeepSeek laat een enorme groei zien en is inmiddels de derde speler na Google en Anthropic. Dit blijkt uit de nieuwste AI Gateway Production Index van Vercel. De cijfers laten ook zien dat de grote Amerikaanse AI-modellen de norm blijven voor toepassingen waarbij betrouwbaarheid en kwaliteit cruciaal zijn. In juni groeide het totale AI-gebruik via AI Gateway opnieuw sterk. Het aantal verwerkte AI-tokens nam met 29 procent toe ten opzichte van mei, terwijl de totale AI-uitgaven met 27 procent stegen.

De opmars van open-weight AI-modellen is opvallend. Waar deze modellen in april nog goed waren voor 11 procent van alle verwerkte AI-tokens, liep dat aandeel in juni op naar maar liefst 29 procent. Wel vertegenwoordigen zij minder dan 4 procent van de totale AI-uitgaven. Dit betekent dat open-weight modellen inmiddels bijna een derde van alle AI-workloads verwerken, terwijl ze slechts een klein deel van de totale AI-kosten vertegenwoordigen.

De groei wordt vooral aangejaagd door DeepSeek. Het Chinese model is inmiddels verantwoordelijk voor 22,6 procent van alle AI-tokens via AI Gateway en is daarmee uitgegroeid tot de op twee na grootste speler, vlak achter Google en Anthropic. Ook het onlangs gelanceerde GLM 5.2 van het Chinese Z.ai werd uitzonderlijk snel geadopteerd. Volgens Vercel draait inmiddels ongeveer één op de acht organisaties een open-weight model in productie en zal een open-weight aanbieder, als deze groei doorzet, binnenkort de op één na grootste speler zijn op AI Gateway gemeten naar gebruiksvolume.

Harpreet Arora, Head of Agentic Infrastructure bij Vercel: “Prijs bepaalt in toenemende mate de modelkeuze. Voor toepassingen waarbij maximale prestaties niet noodzakelijk zijn, kiezen organisaties steeds vaker voor het meest kostenefficiënte model dat aan de eisen voldoet. De recente golf van AI-modellen uit China profiteert van die ontwikkeling. Tegelijkertijd blijven privacy en datasoevereiniteit voor onze klanten belangrijke voorwaarden bij de inzet van deze modellen in productieomgevingen.”

Amerikaanse modellen domineren kritische AI-toepassingen
Ondanks de snelle groei van open-weight modellen blijft het grootste deel van de AI-investeringen naar Amerikaanse AI-aanbieders gaan. De vier grootste Amerikaanse AI-labs zijn gezamenlijk goed voor 95 procent van alle uitgaven via AI Gateway.

Anthropic neemt daarbij alleen al 61 procent van alle AI-uitgaven voor zijn rekening, terwijl het slechts 32 procent van het totale tokenvolume verwerkt. Bij bedrijfskritische toepassingen zoals softwareontwikkeling, AI-agents en backoffice-automatisering loopt dit aandeel zelfs op tot meer dan 70 procent. Dit toont aan dat organisaties onderscheid maken tussen experimenteren en productie. Voor toepassingen waarbij betrouwbaarheid direct impact heeft op bedrijfsprocessen blijven bedrijven bereid te investeren in de duurste modellen.

Combinatie van verschillende aanbieders
De data laat daarnaast zien dat organisaties steeds vaker verschillende AI-aanbieders combineren. Waar Anthropic de dominante speler is voor tekst, voert OpenAI de markt aan voor beeldgeneratie en zijn Chinese aanbieders momenteel leidend bij AI-videogeneratie. Volgens Vercel verdwijnt daarmee het idee dat één AI-model alle toepassingen kan bedienen. Organisaties bouwen steeds vaker een AI-architectuur waarin meerdere modellen naast elkaar worden ingezet, afhankelijk van kosten, prestaties en het type toepassing.