GOMA-pilot in Hengelo moet slimme productie bereikbaar maken voor het hele mkb

Metaalbedrijf GOMA in Hengelo start deze week met een praktijktest die moet laten zien hoe Nederlandse maakbedrijven slimmer kunnen produceren met behulp van AI en energiedata. De oplossing is samen met KickstartAI ontwikkeld. Het ministerie van Economische Zaken, FME en Koninklijke Metaalunie zijn bij het traject betrokken. Vandaag bezoekt Tweede Kamerlid Daniël van den Berg, woordvoerder Digitale Zaken (JA21) het bedrijf. De ambitie reikt verder dan GOMA alleen: als de aanpak in de praktijk werkt, moeten de opgedane kennis en methode ook bruikbaar worden voor andere mkb-bedrijven in de Nederlandse maakindustrie.

De pilot richt zich op een probleem waar veel productiebedrijven mee te maken hebben: hoge energiekosten, beperkte ruimte op het stroomnet en de noodzaak om slimmer te produceren. Bij GOMA wordt onderzocht of productieorders op gunstigere momenten kunnen worden uitgevoerd, zonder dat dit ten koste gaat van levertijden of de dagelijkse productie.

GOMA is een familiebedrijf in de metaalbewerking en is sinds 1962 actief in Hengelo. Het bedrijf telt circa 100 medewerkers. Voor de pilot zijn drie pons- en lasermachines geselecteerd die samen ongeveer 30 procent van het totale energieverbruik van het bedrijf vertegenwoordigen.

Bij de start van het project wist GOMA nog niet precies hoeveel energie afzonderlijke machines en productieorders verbruikten. De afgelopen maanden zijn daarom energiemeters geplaatst en productiegegevens uit verschillende systemen aan elkaar gekoppeld. Daardoor kan inmiddels beter worden voorspeld hoeveel energie een aankomende order nodig heeft. Op basis van die informatie stelt het nieuwe systeem een productievolgorde voor die rekening houdt met het verwachte energieverbruik en de energieprijzen voor de volgende dag. Als verschuiven voordeel oplevert, kan een order op een gunstiger moment worden uitgevoerd. De planners van GOMA houden daarbij zelf de regie.

Doel pilot
Voor de pilot is als doel gesteld om de totale energiekosten met 2 tot 5 procent te verlagen. In een energie-intensieve productieomgeving vertegenwoordigt dat een substantiële jaarlijkse besparing. Simulaties laten daarnaast zien dat het stroomverbruik tijdens een piekmoment mogelijk met circa 4,3 procent kan worden teruggebracht. Of die besparingen ook daadwerkelijk op de fabrieksvloer worden gehaald, moet de pilot in oktober uitwijzen.
Tom Kreunen, directeur van GOMA: “Voor ons gaat het uiteindelijk om de praktijk. We willen weten of we slimmer met energie kunnen omgaan zonder dat dit ten koste gaat van productie of leverbetrouwbaarheid. Als dat lukt, is dat interessant voor GOMA, maar ook voor andere maakbedrijven die tegen dezelfde uitdagingen aanlopen.”

Erick Webbe, CEO van KickstartAI: “KickstartAI wil kennis niet alleen ontwikkelen, maar vooral toepassen en laten zien wat in de praktijk werkt. Met GOMA kunnen we dat letterlijk op de fabrieksvloer testen. Als we hier aantonen dat slimmer plannen waarde oplevert, kunnen we die lessen gebruiken om AI ook bij andere bedrijven toepasbaar te maken en zo het MKB in Nederland vooruit helpen.”

Marco Workel, algemeen directeur FME: “Nederland wordt sterker als we technologische kennis sneller omzetten in toepassingen waar bedrijven echt iets aan hebben. Deze pilot laat zien hoe dat kan: testen op de fabrieksvloer, aantonen wat werkt en die kennis vervolgens beschikbaar maken voor een veel grotere groep mkb-bedrijven. Zo versterken we de Nederlandse maakindustrie als geheel.”

Daniël van den Berg, Tweede Kamerlid, woordvoerder Digitale Zaken (JA21):“Nederland heeft een sterke maakindustrie nodig die hier kan blijven produceren en investeren. Dat draagt bij aan ons verdienvermogen en productiviteit. Mooi om te zien hoe een maakbedrijf heel concreet onderzoekt of nieuwe technologie kan helpen om energie slimmer te gebruiken. Juíst het MKB heeft er baat bij als deze lessen breed worden gedeeld.”