Hoe cobots productiebedrijven helpen met zwaar en eentonig werk

In Nederlandse fabrieken nemen cobots steeds vaker het zware en eentonige werk over. Medewerkers sparen hun lijf en bedrijven vangen een deel van het personeelstekort op. Het werkt het best als de robotarm het tilwerk doet en de mens de regie houdt. Dat sluit aan bij wat onderzoeksbureau Gartner in september op Emerce zei over de toekomst van werk. Bedrijven zien automatisering te snel als doel op zich, terwijl de echte winst zit in het versterken van medewerkers.

Zwaar werk, te weinig handen

Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van TNO en CBS doet 37% van de werknemers fysiek belastend werk. Bij jongeren van 15 tot 25 jaar is dat 52%. TNO waarschuwde in april dat de Nederlandse maakindustrie binnen tien jaar onherstelbare schade kan oplopen als bedrijven niet sneller robotiseren. Nederland telt 264 robots per 10.000 werknemers in de industrie. Landen als Zuid-Korea, China en Duitsland zitten tussen de 400 en ruim 1.000.

Een robot als collega

Een cobot is een robotarm die veilig naast mensen kan werken. Waar grote industriële robots achter hekken staan, stoppen cobots bij contact. Ze zijn compact en snel om te zetten naar een andere taak, wat ze geschikt maakt voor bedrijven die niet elke dag hetzelfde maken.
JBS Tech uit Weert bouwt machines en zet cobots in bij bedrijven in de metaal, kunststof en voeding. “Machines vullen en leeghalen, dozen op pallets stapelen: dat gaat vaak als eerste naar een cobot,” zegt een automatiseringsspecialist van het bedrijf. “Iemand maakt daar de hele dag dezelfde beweging, vaak met gewicht. Dat houden mensen niet jarenlang vol, een cobot wel.” JBS Tech werkt met cobots van Doosan Robotics, die in elk gewricht een sensor hebben en stoppen bij weerstand.

Wat het oplevert

Fluidics Instruments uit Eindhoven maakte met 40 mensen zo’n 300 spuitmonden per week. Sinds de inzet van cobots maken 30 mensen er 20.000 per week, vertelde de directeur in 2019.

Bij het Militair Revalidatie Centrum Aardenburg bedient een cobot van JBS Tech een freesmachine voor steunzolen op maat. In de metaalsector haalt een cobot onderdelen uit een lasersnijmachine en sorteert ze. Een camera herkent nieuwe producten, zodat de cobot sneller omschakelt. “Juist in het mkb, waar series klein zijn, maakt dat automatiseren haalbaar,” aldus JBS Tech.

Ander werk voor de operator

“De operator die eerst de hele dag platen in een machine legde, beheert nu de cobots,” zegt JBS Tech. “Hij let op de kwaliteit en stelt de arm in voor nieuwe producten. Veel mensen vinden dat prettiger werk en het bedrijf houdt hun vakkennis binnen.”

Waar begin je?

Cobots passen niet bij elk proces. Ze werken het best bij taken die steeds hetzelfde zijn en fysiek zwaar of saai. Begin met één werkplek waar het knelt en betrek de operators vanaf het begin: zij weten waar het werk zwaar is en worden straks de beheerders van de cobot. Werkt de eerste toepassing, dan is de stap naar een tweede een stuk kleiner.