77% van Nederlandse bedrijven wil AI-agents implementeren, maar veilige infrastructuur blijft meestal achter

Cisco heeft de resultaten gepubliceerd van de derde en jaarlijkse Cisco AI Readiness Index. Een kleine maar consistente groep bedrijven (de ‘Pacesetters’), ofwel de koplopers, zo’n 5% van de Nederlandse organisaties en 13% wereldwijd) halen een hogere waarde uit AI dan hun concurrenten. Volgens de Index wil 77% van de Nederlandse organisaties AI-agents inzetten, maar veel infrastructuren schieten tekort. Maar liefst 44% kan niet opschalen en slechts 8% noemt hun netwerk flexibel. Dit blijkt uit Cisco’s wereldwijde onderzoek onder meer dan 8.000 AI-leiders in 30 markten en 26 sectoren.

Het blijvende voordeel van de Pacesetters wijst op een nieuwe vorm van veerkracht: een gedisciplineerde, systeemgerichte aanpak die strategische doelen in balans brengt met de data en infrastructuur die nodig zijn om mee te groeien met de snelle ontwikkelingen van AI. Zij bouwen al aan de toekomst: 98% ontwerpt hun netwerken voor groei, schaalbaarheid en de complexiteit van AI, tegenover het Nederlandse gemiddelde van slechts 27%.

Deze combinatie van visie en een sterke basis levert tastbare resultaten op, juist nu twee grote krachten het landschap veranderen: AI agents, die de lat hoger leggen voor schaal, beveiliging en governance; en AI Infrastructure Debt, de vroege signalen van verborgen knelpunten die de waarde op de lange termijn dreigen uit te hollen.

“De Cisco AI Readiness Index laat zien dat AI-agents enorme kansen bieden, maar ook dat veel organisaties in Nederland nog niet klaar zijn om hun potentiële waarde te benutten,” zegt Cynthia Koetsier-Beerten, general manager Cisco Benelux. “Slechts 8% van de bedrijven noemt hun netwerk flexibel genoeg voor AI, terwijl bijna de helft aangeeft moeite te hebben met opschalen. Toch wil 77% binnen afzienbare tijd AI-agents inzetten. De Pacesetters laten zien dat succes begint bij een sterke, schaalbare basis en een systematische aanpak: zij brengen AI tien keer vaker van pilot naar productie en realiseren sneller meetbare waarde. Voor wie echt het verschil wil maken met AI, is investeren in voorbereiding en infrastructuur essentieel.”
Het Pacesetter-profiel: ‘readiness’ als concurrentievoordeel

Uit het onderzoek van Cisco komt een duidelijk patroon naar voren onder deze koplopers die daadwerkelijk rendement behalen:
• AI is integraal onderdeel van het bedrijf, geen bijzaak.
Vrijwel alle Pacesetters (99%) hebben een duidelijke AI-roadmap (tegenover 42% van alle respondenten in Nederland) en 91% (tegenover 24% van de Nederlandse organisaties) heeft een plan om verandering door te voeren in hun bedrijf. De budgetten sluiten aan bij de ambities: 79% noemt AI de belangrijkste investeringsprioriteit (tegenover 19% in Nederland) en 96% heeft strategieën voor zowel korte- als langetermijnfinanciering (tegenover 36% in Nederland).
• Ze bouwen infrastructuur die kan meegroeien.
Ze ontwerpen hun infra voor het always-on AI-tijdperk. 71% van de Pacesetters zegt dat hun netwerken volledig flexibel zijn en direct kunnen opschalen voor ieder AI-project (tegenover 8% in Nederland). 77% investeert in nieuwe datacentercapaciteit binnen 12 maanden (tegenover 43% in Nederland).
• Ze zetten pilots om in productie.
62% heeft een volwassen, herhaalbaar innovatieproces om AI-use cases te ontwikkelen en op te schalen (tegenover 10% in Nederland), en driekwart (77%) heeft deze use cases al afgerond (tegenover 15% in Nederland).
• Ze meten waar het om gaat.
95% volgt de impact van AI-investeringen – drie keer zoveel als andere organisaties – en 71% is ervan overtuigd dat hun use cases nieuwe inkomstenstromen genereren, ruim het dubbele van het Nederlandse gemiddelde (28%).
• Security is een kracht.
87% is zich zeer bewust van AI-specifieke dreigingen (tegenover 35% in Nederland), 62% integreert AI in hun beveiligings- en identitysystemen (tegenover 23% in Nederland), en 75% is volledig toegerust om AI-agents te controleren en te beveiligen (tegenover 32% in Nederland). Voor hen is vertrouwen een essentieel onderdeel van de waardepropositie.

Dankzij deze aanpak boeken Pacesetters op grote schaal resultaten: 90% rapporteert winstgroei, hogere productiviteit en meer innovatie, tegenover gemiddeld 57% in Nederland.

AI-agents: ambitie zonder voorbereiding
Volgens de Index is 77% van de Nederlandse organisaties van plan AI-agents te implementeren, en verwacht bijna 34% dat deze binnen een jaar naast medewerkers zullen werken. Voor de meeste bedrijven leggen AI-agents echter zwakke fundamenten bloot: systemen die nauwelijks reactieve, taakgerichte AI aankunnen, laat staan autonome systemen die continu denken, handelen en bijleren. Bijna de helft (44%) geeft aan dat hun netwerken niet kunnen opschalen voor complexiteit of datavolume, en slechts 8% omschrijft hun netwerken als flexibel of aanpasbaar.

Pacesetters vormen wederom de uitzondering. Hun gedisciplineerde, systeemgerichte aanpak zorgt ervoor dat ze de basis hebben gelegd om op te schalen.

AI Infrastructure Debt remt meerwaarde af
Het rapport introduceert een nieuw begrip: AI Infrastructure Debt, de moderne variant van technische en digitale schuld die ooit digitale transformatie vertraagde.

Het is de stille opeenstapeling van compromissen, uitgestelde upgrades en ondergefinancierde architectuur die op termijn de waarde van AI ondermijnt. Vroege waarschuwingssignalen zijn al te herkennen: 45% verwacht dat workloads binnen drie jaar met meer dan 30% zullen toenemen, 62% worstelt met het centraliseren van data, slechts 20% beschikt over voldoende GPU-capaciteit en slechts 13% kan AI-specifieke dreigingen detecteren of voorkomen.

Al deze punten duiden op de kloof tussen AI-ambitie en effectief AI-ready zijn. En als de systemen die AI aandrijven niet veilig zijn, wordt de achterstand gevaarlijk. Pacesetters zijn niet immuun, maar door hun vooruitziende blik, governance en investeringsdiscipline kunnen zij problemen beter voorkomen en risico’s beperken.