World Health Day: AI versnelt opsporing Alzheimer met DementAI

Prototype uit SAS Hackathon, DementAI, analyseert medische gegevens om verborgen risicosignalen sneller te herkennen

Huizen, 7 april 2026 – Vroege signalen van Alzheimer zitten vaak al in medische dossiers, maar blijven in de praktijk vaak onopgemerkt. Op World Health Day vragen Katalyze Data en SAS aandacht voor DementAI, een prototype van een AI-systeem dat deze verborgen patronen zichtbaar maakt en zo kan bijdragen aan een snellere signalering.

De noodzaak voor betere en snellere signalering van Alzheimer groeit. In Nederland leven momenteel ruim 320.000 mensen met dementie, waarvan naar schatting ongeveer 70 procent Alzheimer heeft. Door de vergrijzing kan dit aantal volgens prognoses in Nederland stijgen naar meer dan een half miljoen mensen in 2040.

Het prototype van DementAI is ontwikkeld door data- en AI-consultancy Katalyze Data tijdens de SAS Hackathon. Door verschillende databronnen, zoals medische dossiers, hersenactiviteit en ongestructureerde klinische notities te analyseren, kan het systeem subtiele patronen van cognitieve achteruitgang herkennen. Deze patronen zijn tijdens reguliere consulten lastig te signaleren.

Nieuwe analysetechnologieën kunnen helpen om dergelijke gezondheidsuitdagingen beter aan te pakken. Dat sluit aan bij het thema Together for health. Stand with science van World Health Day 2026, waarmee de Wereldgezondheidsorganisatie het belang onderstreept van wetenschappelijke samenwerking en de inzet van kennis en data om de volksgezondheid te verbeteren.

Beschikbare data slim benutten
DementAI is ontworpen als een werkend prototype dat verschillende stappen uit het diagnostische proces met elkaar verbindt. In plaats van nieuwe screeningsprocessen te introduceren, werkt het systeem met gegevens die zorgorganisaties al beschikbaar hebben. Daardoor kan bestaande medische informatie beter worden benut zonder extra screeningsprocessen. Door gestructureerde en ongestructureerde informatie te combineren, herkent het model signalen die anders verspreid blijven over verschillende systemen en dossiers.

Het systeem is ontwikkeld om zorgprofessionals te ondersteunen bij hun beoordeling. Daarbij speelt transparantie een belangrijke rol: het model laat zien waarom een patiënt wordt gemarkeerd, zodat artsen de uitkomsten kunnen meewegen in hun klinische besluitvorming.

“Bij dementie is tijd een cruciale factor,” zegt Tamás Bosznay, Principal Consultant bij Katalyze Data. “DementAI is ontwikkeld om patiënten tijd te geven door signalen zichtbaar te maken die al aanwezig zijn in medische dossiers, zodat mensen mogelijk eerder in beeld komen voor verdere beoordeling.”
Het prototype combineert klassieke machine-learningtechnieken met generatieve AI-componenten en synthetische data voor ontwikkeling en testen. Daarbij wordt gebruikgemaakt van technologie zoals SAS Viya, SAS Data Maker en SAS Viya Workbench, in combinatie met open-source tools zoals Python en R.

“Synthetische data, agentic AI-concepten en governance zijn in sectoren als de gezondheidszorg geen ‘nice-to-haves’, maar voorwaarden om innovatie verantwoord op schaal toe te passen,” zegt Dr. Iain Brown, Global Head of AI & Data Science bij SAS. “DementAI laat zien hoe kunstmatige intelligentie ambitieus én verantwoord kan worden ingezet.”

###

Over SAS
SAS is wereldwijd toonaangevend op het gebied van data en AI. Met SAS software en branchespecifieke oplossingen zetten organisaties data om in betrouwbare beslissingen. SAS geeft u THE POWER TO KNOW®.