Zorg ziet kansen voor AI op de werkvloer, scholing en richtlijnen blijven nog achter

Driebergen, maandag 1 juni 2026 – Uit onderzoek van ECP Platform voor de InformatieSamenleving blijkt dat zorgmedewerkers graag meer gebruik willen maken van AI op de werkvloer, maar is er nog onvoldoende zicht op hoe dit aan te pakken. Zo geeft 58% van de zorgmedewerkers aan soms of structureel al AI in het werk te gebruiken, bijvoorbeeld voor taalmodellen of spraakgestuurd rapporteren. Tegelijkertijd geven zorgmedewerkers hun AI-geletterdheid gemiddeld een 5,8, weet 31% niet welke AI-tools zijn toegestaan en weet 42% niet of er richtlijnen zijn binnen de organisatie. Ook leidinggevenden hebben behoefte aan ondersteuning: 63% heeft geen zicht op de AI-geletterdheid van medewerkers en 25% voelt zich voldoende toegerust om AI in het team te introduceren. Dit beeld komt overeen in verschillende zorgsectoren. Het onderzoek is uitgevoerd door ZorgfocuZ onder 4.809 zorgmedewerkers in de gehandicaptenzorg, VVT, ziekenhuiszorg (inclusief UMC’s), GGZ en de huisartsenzorg en vormt de aanleiding voor het opzetten van een platform voor het ondersteunen van zorgmedewerkers en leidinggevenden bij verantwoord AI gebruik.

Volgens de onderzoekers wijzen de resultaten niet op weerstand, maar op behoefte aan ondersteuning. Zo heeft 76 procent nog geen scholing gevolgd over AI-geletterdheid en 56 procent weet niet of de eigen organisatie dit aanbiedt. Ondanks dat zorgmedewerkers hun AI-geletterdheid een 5,8 geven, heeft 9 op de 10 zorgmedewerkers vertrouwen dat zij met nieuwe AI-toepassingen kunnen leren werken. Ook geeft 21 procent aan AI nu nog niet te gebruiken, maar dit wel te willen.

“Zorgmedewerkers moeten weten welke tools zij mogen gebruiken, hoe zij veilig omgaan met gegevens en hoe zij AI-uitkomsten kritisch beoordelen. Ook leidinggevenden hebben handvatten nodig om hierover het gesprek in teams te voeren,” aldus onderzoeksleider Suzanne Verheijden.

Zorgbreed samenwerken aan AI-geletterdheid

De resultaten vormen de aanleiding voor de ontwikkeling van een nieuw zorgbreed platform AI-geletterdheid. Het platform wil zorgmedewerkers ondersteunen en leidinggevenden helpen om AI bespreekbaar en toepasbaar te maken binnen teams.

Kennis over privacy, ethiek, kritisch denken en praktische toepasbaarheid is in alle zorgbranches relevant. Rond digitale vaardigheden bestaat al een effectieve zorgbrede samenwerking via Digivaardig in de zorg een zorgbreed platform voor AI-geletterdheid kan hierop voortbouwen.

“Het zou zonde zijn als iedere organisatie opnieuw het wiel moet uitvinden. Door zorgbreed samen te werken kunnen we sneller leren, kennis delen en zorgprofessionals beter ondersteunen bij verantwoord AI-gebruik. Deze samenwerking sluit goed aan bij de afspraken uit het AZWA-akkoord.” aldus Lies van Gennip, voorzitter Digivaardig in de zorg van ECP|Platform voor de InformatieSamenleving en mede-initiatiefnemer van het onderzoek.

Zelfscan voor inzicht in eigen AI vaardigheden

Zorgprofessionals kunnen vanaf 1 juni op de website aigeletterd in de zorg een zelfscan doen. Met deze zelfscan scoren zij de eigen vaardigheden en krijgen een beeld van de basis AI-vaardigheden die voor de zorg minimaal vereist zijn.

Over het onderzoek

Het onderzoek naar AI-geletterdheid is uitgevoerd door ZorgfocuZ onder 4.809 zorgmedewerkers uit verschillende zorgsectoren; gehandicaptenzorg, ouderenzorg, ziekenhuiszorg, GGZ en huisartsenzorg. Het onderzoek brengt in kaart hoe zorgmedewerkers AI gebruiken, welke kennis en vaardigheden aanwezig zijn en waar behoefte bestaat aan ondersteuning en scholing.

De onderzoekers realiseren zich dat de methode (online vragenlijst) ertoe kan leiden dat het percentage echte AI-starters onder vertegenwoordigd is. Met dit in gedachten is de spreiding echter alsnog voldoende om een nauwkeurig beeld te krijgen van de ervaringen. 51% beoordeelt zichzelf als “starter” of “aarzelende gebruiker” en 49% als “AI-vaardig professional of AI-enthousiasteling”. Goed te beseffen dat in werkelijkheid de eerste groep waarschijnlijk groter is.

Het onderzoek is mede mogelijk gemaakt door ECP|Platform voor de informatieSamenleving en de Goldschmeding Foundation dat zich inzet voor een toekomstbestendige arbeidsmarkt waarin werkgevers en werkenden flexibel kunnen inspelen op maatschappelijke uitdagingen die invloed hebben op werk.

Over ECP

ECP | Platform voor de InformatieSamenleving is een onafhankelijk en neutraal platform dat overheid, wetenschap, bedrijfsleven, onderwijs en maatschappelijke organisaties samenbrengt. Samen werken zij aan een betrouwbare, kansrijke en veerkrachtige digitale samenleving.

Vanuit haar verbindende rol brengt ECP kennis, perspectieven en partijen bijeen rond maatschappelijke digitale vraagstukken. ECP agendeert belangrijke thema’s en legt vanuit gedeelde taal en richting, de basis voor structurele samenwerking in platforms, coalities en gezamenlijke aanpakken.

Met projecten, onderzoeken, debatten en samenwerkingsinitiatieven zet ECP de maatschappelijke betekenis van digitalisering en ICT op de agenda van politiek, overheid en bedrijfsleven. Zo helpt ECP initiatieven verder te brengen die bijdragen aan maatschappelijke impact.

Meer informatie: www.ecp.nl