Deel dit artikel
-

Nederland kloppend hart Zwitserse LHC

Nederland speelt een centrale rol in alle wetenschappelijke activiteiten die vanaf vandaag in Zwisterland gaan worden ontplooid met de deeltjesversneller Large Hadron Collider. Als de LHC het kloppend hart is van natuurkundig onderzoek, dan levert Nederland een groot deel van de bloedbaan.

Op woensdag 10 september 2008 om half tien in de ochtend zetten wetenschappers uit de hele wereld na bijna 30 jaar voorbereiding de LHC aan voor een eerste ‘proefrit’. De deeltjesversneller zal eerst stationair draaien. In de komende maanden zal het systeem op volle gang worden gebracht en begint het wetenschappelijk onderzoek naar het allervroegste begin van ons heelal.

Heel kleine deeltjes zullen met immense snelheid door de 27 kilometer lange ringvormige tunnel met meetinstrumenten worden gejaagd. Op het moment dat de deeltjes met elkaar botsen, hopen onderzoekers aanwijzingen te zien van hoé het heelal er kort na de oerknal uitzag. Het gaat om 40 miljoen botsingen per seconde waarbij onderzoekers in feite speuren naar een speld in een hooiberg (uitleg in stripboekvorm). 

Het daadwerkelijke ónderzoek naar de metingen vindt niet plaats in Zwitserland, maar aan universiteiten verspreid over de hele wereld.

Nederland speelt een centrale rol in de distributie van de immense hoeveelheden gemeten data naar die universiteiten. Naar verwachting zal er jaarlijks 15 petabyte uit de LHC stromen.

(Vergroot afbeelding)
"Het origineel van de data wordt bij CERN, waar de LHC staat, opgeslagen. De datasets worden verspreid naar 11 locaties elders in de wereld, als databron voor de wetenschappers. En daarmee is meteen het back-up probleem van zo’n gigantische hoeveelheid data meteen aangepakt". Dat zegt Erik-Jan Bos, directeur bij Surfnet uit Utrecht. Surfnet is beheerder van het gelijknamige Nederlandse onderzoeksnetwerk en tevens de internetprovider voor hogescholen en universiteiten.

Nederland distributieland

"Het werkt volgens een Tier 0, 1 en 2 architectuur. Tier 0 is bij CERN. Daar vandaan worden de gegevens doorgesturud naar de 11 Tier 1 centra in de wereld, waarvan er zeven in Europa staan, 2 in de Verenigde Staten, 1 in Canada en 1 in Taiwan. Dáár worden de gegevens digitaal opgehaald door fysici uit de hele wereld. Zij kunnen thuis blijven, aan hun eigen instituut, om met het materiaal aan de slag te gaan."

Nederland bevindt zich bij de 7 Europese landen die een Tier 1 centrum hebben, en dat bevindt zich in het Amsterdam Science Park, bij NIKHEF-SARA.

Snelwegen van licht

Vijf jaar geleden vroeg CERN zich af hoe alle verzamelde data vanuit Zwitserland verspreid zou moeten gaan worden. Vrijwel direct werd er gekozen voor een model dat in Nederland is bedacht en geïmplementeerd: de Tier 1-centra zouden met zogeheten lichtpaden van 10 Gbit/s met elkaar worden verbonden.

Een lichtpad is een punt-tot-punt optische verbinding met enorm hoge bandbreedte en gegarandeerde kwaliteit van dienstverlening. Eén lichtpad heeft een capaciteit van 10 gigabit per seconde. Het is een betrouwbare en kosteneffectieve manier om hoge volumes aan data snel en efficiënt te versturen tussen twee punten

Vanuit CERN lopen optische verbindingen van elk 10 gigabit per seconde naar de 11 afzonderlijke Tier 1-centra. Dat is een totale capaciteit van 110 Gbps. "Alle bestemmingen buiten Europa, op 1 na, gaan eerst naar Nederland, naar Netherlight  en dan naar de eindbestemming. Dat is een kleine 40 Gbps. Netherlight", een Glif -exchange voor lichtpaden. "heeft een totale capaciteit aan internationale bandbreedte van meer dan 200 Gbps. Als je een vergelijking wil maken, dan is Netherlight voor lichtpaden wat de Ams-IX is voor routering van alle internetverkeer."

De meeste Europese Tier 1 centra via het pan-Europese research netwerk GÉANT2 gekoppeld zijn met CERN. Verder is het zo dat verbindingen met een aantal grote Tier 2 centra via NetherLight verlopen, te weten MSU in Moscow, Rusland en TIFR in Mumbai,
India.

Bos: "Inmiddels is het LHC Optical Private Network (OPN) anderhalf jaar operationeel. Het is in die tijd uitvoerig getest. Als morgen de LHC officieel van start gaat, komt er voor ons een einde aan het voorbereidings- en planningsproces dat een paar jaar geleden begon" en hoeven wetenschappers wereldwijd zich geen zorgen te maken over het transport van hun data (wat op andere locaties nog met tapes en koeriers gebeurt).

CERN is behalve de thuisbasis van de LHC ook de geboortegrond van het world wide web.

Bron foto: delaere (CC)

Deel dit bericht

4 Reacties

liz

ik denk niet dat we dood gaan..maar als we doodgaan gaan we met zijn alle.

Bas

Op deze website kun je kijken of de aarde al vergaan is door de HLC:  http://www.hasthelhcdestroyedtheearth.com/

Koning Higgs

In tegenstelling tot Liz denk ik dat we wel dood zullen gaan. Allemaal. Alleen niet allemaal tegelijk, en ook niet door de LHC.

me

ey allemaal, ik vind dit echt heel intresand, en de wereld zal heus niet vergaan kunnen we daar nog wel even een paar jaartjes mee wachten als dat kan :P. maar als ze het voor elkaar krijgen mijn komplimenten! echt waar!

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond