Deel dit artikel
-

DAO’s: de decentraal en autonoom opererende bouwers van het nieuwe internet

Digital native organisaties die de snelheid, het bereik en de transparantie van het internet gebruiken met zo min mogelijk handmatige handelingen. Vele Decentralized Autonomous Organizations bouwen mee aan Web3. Hoe steken zij in elkaar? Waar ligt hun meerwaarde? En welke toepassingen zijn er?

Over de precieze definitie van een DAO bestaat discussie. De kernwaarden die besloten liggen in de naam – decentraal en autonoom – kunnen in verschillende mate terugkomen in een organisatie, en ook de technische uitvoering ervan kan verschillen. Om een kader te schetsen, gaan we uit van de meest voorkomende variant, afgezet tegen traditionele organisaties.

In essentie stellen DAO’s groepen deelnemers in staat om organisatievormen te creëren die verder gaan dan de hiërarchische, top-down, corporate firma, die moet inspelen op de behoeften van een raad van bestuur en aandeelhouders. Ze elimineren of minimaliseren in wezen de rollen van leidinggevenden en managers in de organisatie en vertrouwen in plaats daarvan op transparante regels die van toepassing zijn op alle leden en deelnemers.

De financiële transacties en regels van een DAO worden vastgelegd op een blockchain – veelal Ethereum. Dit neemt de noodzaak weg om een derde partij bij een financiële transactie te betrekken, waarbij deze transacties worden vereenvoudigd via de zogeheten smart contracts. De stevigheid van een DAO ligt dus besloten in dit slimme contract. Het vertegenwoordigt de regels van de organisatie en bevat de opslag van haar middelen. Niemand kan de regels aanpassen zonder dat anderen het merken, omdat DAO’s transparant en openbaar zijn. Elke wijziging van de regels vereist een meerderheid van stemmen onder de leden van de DAO.

In vergelijking met traditionele bedrijven hebben DAO’s een gedemocratiseerde organisatie. Alle leden moeten stemmen voor eventuele wijzigingen die moeten worden doorgevoerd, in plaats van wijzigingen door een enkele partij (afhankelijk van de structuur van een reguliere organisatie).

Het bestuur van DAO’s is gebaseerd op de gemeenschap, terwijl het bestuur van traditionele bedrijven meestal gebaseerd is op leidinggevenden, raad van bestuur, investeerders et cetera. De activiteiten van DAO’s zijn volledig transparant en wereldwijd, terwijl de activiteiten van traditionele bedrijven veelal privé zijn.

De financiering van DAO’s is voornamelijk gebaseerd op crowdfunding waarbij tokens uitgegeven worden, waardoor een soort aandeelhouders ontstaan die stemrecht krijgen. Waarbij de actieve houding van dergelijke communityleden opvalt. DAO-leden worden soms beloond op basis van de bijdragen die ze leveren. Ook die beloningen worden bepaald door de transparante smart-contractregels. Deze structuur maakt het mogelijk om via incentives de medewerking van tokenhouders te stimuleren. De regels voor een DAO zijn daarbij altijd voor iedereen toegankelijk. Stemmen worden on-chain geregistreerd en zijn daarmee dus ook openbaar.

Peter Thiel
Anders gesteld is een DAO een manier om efficiënt en transparant samen te werken. En dat is ook waar kenners graag de nadruk op leggen. Want wie DAO als fenomeen beschrijft, kan al gauw in het technische aspect ervan blijven hangen, terwijl succesvolle DAO’s als gemene deler hebben dat ze starten met mensen met een gedeeld idee, gedeelde visie en missie. Zij komen via het internet samen, met een gezamenlijke ‘schatkist’ om hun missie te realiseren. Sterker nog: als deze missie en visie ontbreken, zal een DAO helemaal niet goed kunnen functioneren.

Een belangrijk aspect is ook dat de organisatievorm digital native is, en alles via het internet verloopt, wat internationale samenwerking erg laagdrempelig maakt. In vele voorbeelden komt naar voren dat er vlot samenwerkingen ontstaan tussen leden van over de hele wereld. Zij vinden elkaar doorgaans in online community’s rond een gedeelde interesse.

De opzet rond smart contracts brengt echter uitdagingen met zich mee. Een potentieel probleem met het stemsysteem is dat zelfs als er een beveiligingslek in de oorspronkelijke code is opgemerkt, dit niet kan worden gecorrigeerd totdat de meerderheid erop stemt. Terwijl het stemproces plaatsvindt, zouden hackers dus misbruik kunnen blijven maken van een situatie.

Tot dusver worden DAO’s vooral voor zaken gebruikt als investeringen, liefdadigheid, fondsenwerving en het lenen of kopen van NFT’s. Alles zonder tussenpersonen. Een DAO kan bijvoorbeeld donaties van iedereen over de hele wereld accepteren en de leden kunnen beslissen hoe ze donaties besteden.

BitDAO richt zich bijvoorbeeld op vermogensbeheer en wist enige tijd geleden 230 miljoen dollar op te halen bij investeerders als Peter Thiel, Pantera Capital en Dragonfly Capital. Houders van de $BitDAO-tokens zullen stemmen over waar het geld in moet worden geïnvesteerd.

Virtuele wereld Decentraland beheert een deel van zijn slimme contracten via een DAO, evenals zijn activa. $MANA fungeert als centrale governance en tokenhouders kunnen stemmen over onder andere de leden van de veiligheidsraad, ontwikkelingssubsidies, land- en landgoedbeleid, kwesties als welke soorten draagbare items zijn toegestaan in Decentraland en de moderatie van content.

Gitcoin geldt dan weer als een relatief bekend voorbeeld van een ecosysteem van ontwikkelaars en bijdragers die allemaal samenwerken als een DAO om het gedecentraliseerde web te bouwen.

Feedback loops
Een Nederlands voorbeeld is Foragers. Deze DAO faciliteert een soort multidisciplinaire teams die opdrachten uit kunnen voeren, zoals white hat hacking, waar andere ‘klusplatformen’ zich vooral op individuele werkers richten. Door samen te werken, kunnen grotere taken worden uitgevoerd en wordt voorkomen dat iedereen aan een probleem werkt en slechts één iemand – diegene die de oplossing vindt – betaald krijgt.

Dat dit het beste via een DAO geregeld kan worden, is volgens het manifest van de initiatiefnemers omdat het helpt bij het beslechten van geschillen over premies, het aanwijzen van premies voor goede daden en het voorstellen van gemeenschapsoplossingen die worden ondersteund door hun reputatie. En officiële communicatie gebeurt op transparante platforms die traceerbaarheid mogelijk maken.

De DAO zal systemen opzetten om geschillen te behandelen en het netwerk te innoveren in de richting van zijn doel om iedereen gelijke kansen te bieden en om niet afhankelijk te zijn van rigide, op uren gebaseerde arbeidscontracten. Het zal handel mogelijk maken op basis van kennis en vaardigheden in plaats van tijd. En verdient als organisatie zelf zijn inkomen door een percentage van de transacties en door geschillenafhandeling.

Het laat zien dat een nieuwe soort organisatie zich over steeds complexere zaken ontfermt. Zo zijn er DAO’s die kunst maken of kopen, die complexe softwaresystemen ontwikkelen en gehele internetprotocollen managen.

Daar tegenover staat dat het oprichten van een DAO steeds laagdrempeliger is. Een partij als Aragon biedt een out of the box-oplossing aan die naar eigen behoefte aangepast kan worden. De gebruiks- en onderhoudskosten zijn daarna doorgaans erg laag, omdat er weinig operationele handelingen nodig zijn.

Ook zijn er spelers als Seed Club, een DAO die op tokens gebaseerde community’s bouwt, ze ondersteunt en erin investeert. Seed Club zorgt voor mentorschap, thought leadership en programmering om community’s te helpen om de toekomstige waarde van hun samenwerking, creativiteit en verbinding naar het heden te brengen en hun sociale kapitaal in digitale waarde om te zetten.

De uitdaging lijkt dan ook meer te zitten in het bouwen van de community dan in de technologie. Vaak gaat dit in iteraties, middels feedback loops, schetst Luuk Weber, oprichter van Kolektivo en betrokken bij PrimeDAO, in een sessie over DAO’s van Dutch Blockchain Coalition. Een idee start met één of enkele mensen, er sluiten zich anderen aan, er vallen mensen af en het wordt groter of gespecialiseerder. En dat is waar het de ontwikkeling van reguliere organisaties raakt: wie het goed doet, zal groeien. Met het verschil dat dit bij een DAO op een bijzonder transparante manier gebeurt.

BanklessDAO ontstond bijvoorbeeld vanuit een nieuwsbrief en podcast over hoe je als cryptohouder een leven zonder bank kunt leiden. Inmiddels is het een service-DAO aan het worden. Zij doen bijvoorbeeld treasury en marketing voor andere DAO’s.

Wat volgens Weber bij het succes van de organisatievorm meespeelt, is dat jonge professionals steeds meer op zoek zijn naar zingeving in hun werk en leven en op deze manier gelijkgestemden kunnen vinden. Zoals het wereldwijde web dat al makkelijker maakte, zal dat nu nog eenvoudiger kunnen.

Hij verwacht het meeste succes bij publieke zaken, zaken waar iedereen profijt van heeft. Door de combinatie van het meetbaar kunnen maken en het hebben van transparante feedback loops. Dat kan de waardeketen sterk verkorten en zal instituten overbodig maken.

Golfclub
Zoals uit verschillende voorbeelden blijkt, zijn er in deze vroege fase van DAO’s behoorlijk veel spelers die andere DAO’s faciliteren of Web3-diensten ontwikkelen. Extra opvallend is daarom een partij als LinksDAO, dat een tastbaar resultaat beoogt te halen, namelijk het realiseren van een golfclub. Een plan dat startte met een tweet van initatiefnemer Mike Dudas dat bij graag een van de Top 100 golfcourts wilde overnemen, met in het achterhoofd een funding-/abonnementsmodel, gebaseerd op NFT’s. Het werd een typisch crypto- en Web3-project waar mensen zich gelijk aanmeldden om er vrijwillig aan bij te dragen, bleek kort daarna. Dudas is er eerlijk over dat zijn organisatie geen zuivere DAO is, maar een combinatie van een reguliere zakelijke entiteit en een DAO. Wat een wisselwerking geeft tussen een bedrijf dat namens de community het operationele werk doet, zoals het creëren van hoogwaardige partnerschappen met golfmerken en samenwerking met architecten en eigenaren van golfbanen, en de daadwerkelijke DAO die stemt over waar de club moet komen, hoe deze eruit moet zien en hoe hij functioneert. Volgens Dudas waren er dertig mensen die samen de DAO stichtten en na enkele maanden 5300 NFT-houders. Naast ruim vijftienduizend Discord-leden en meer dan dertigduizend Twitter-volgers. “De golfwereld, zakenwereld en cryptowereld nemen het allemaal serieus, waardoor we veel vooruitgang boeken”, vertelde hij in een podcast van Seed Club.

Momenteel zit dit alles dus nog tamelijk weggestopt in het pioniershoekje van het internet – het is ook opvallend hoe simplistisch de sites van DAO’s veelal zijn – maar mede door de interesse en betrokkenheid van artiesten en kunstenaars krijgt het fenomeen steeds meer mainstream aandacht. En wordt de mening dat DAO’s het organisatiemodel worden voor de Metaverse steeds sterker gedeeld.

Maar ook vanuit marketingoptiek is aandacht voor DAO’s relevant, meent Amanda Cassatt, CEO en medeoprichter van het Web3-gebaseerde marketingbureau Serotonin. Aan Digiday vertelde zij dat de nieuwe organisaties ervoor zorgen dat de categorieën gebruiker of koper, bedrijf of team en investeerder samen worden gepakt tot een enkele groep die op één lijn zit en deel uitmaakt van een gemeenschap die geeft om een bepaald product of een bepaalde ervaring.

Waarbij het belangrijk is je te realiseren dat verschillende DAO’s de beschikking hebben over enorme fondsen – zoals uit het voorbeeld van BitDAO al bleek. En zij doorgaans een flinke bereidheid hebben om dit kapitaal uit te geven om hun doelen te behalen.

Mede daardoor richt een crypto-uitgever als Blockworks, die onder andere publiceert over trends in decentrale financiën (DeFi), zijn pijlen ook op DAO’s om advertentiemogelijkheden onder de aandacht te brengen, zoals het sponsoren van events. Volgens medeoprichter Jason Yanowitz hebben mediabedrijven de enorme bedragen die de nieuwe organisaties is kas hebben nog niet voldoende opgemerkt en erkend. Zijn salesmedewerkers zouden dan ook aan het leren zijn hoe je het beste verkoopt in een DAO Discord-kanaal (zie ook kader).

Wat nu wellicht nog als een niche voelt, zal steeds concreter en zichtbaarder worden. En dat kan, afgaande op de afgelopen jaren, in een hoog tempo zijn.

Purpose
DAO’s voldoen aan alle vereisten van een zinvolle (lees: purpose) organisatie, zoals gesteld door EY Ierland: betrokken leiderschap, een geïntegreerd doel, duidelijke communicatie, op elkaar afgestemde incentives, gemachtigde medewerkers, vastgestelde kernwaarden, prestatie-indicatoren en overtuiging. DAO’s kunnen ook KPI-opties gebruiken om prestaties te stimuleren. Aragon Client bevat al een module voor het werven van fondsen, waarmee crowdfunding verder gaat dan alle geografische of juridische barrières, stellen ingewijden. Wat past bij de verandering in de wereld naar een meer doelgerichte economie.

Discord
Bij vrijwel elke DAO wordt gecommuniceerd via Discord. De voorname rol van het communicatieplatform komt onder andere door het ondersteunen van ‘token gating’, waarbij mensen toegang tot bepaalde kanalen, chats en andere onderdelen kunnen krijgen op basis van welke en hoeveel cryptomunten ze in hun bezit hebben. Discord maakt veel gelaagde machtigingen mogelijk op basis van gebruikersrollen en ondersteunt een breed scala aan bots die extra functionaliteiten bieden. Het platform wordt zowel voor het voeren van interne discussies als het communiceren met community’s ingezet.

Deel dit bericht

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond