Deel dit artikel
-

NFT’s: ‘De meeste waardevolle toepassingen zijn nog niet bedacht’

In de nog steeds ontluikende markt voor non-fungibele tokens werd vorig jaar voor ruim 25 miljard dollar verhandeld, aldus DappRadar. Terwijl het een jaar eerder nog om minder dan honderd miljoen ging. Google Trends op zijn beurt zag de term NFT het andere buzzword crypto overtreffen. Een blik op de zin en onzin van dit nieuwe fenomeen.

Eerst maar een definitie: een NFT is een niet-inwisselbaar document van echtheid waarmee de authenticiteit van digitale objecten wordt aangetoond. Dat kunnen gif-plaatjes of digitale kunstwerken zijn, maar ook originele geluidsopnamen, podcasts, de allereerste sms of een afbeelding van de kobaltblauwe ogen van Melania Trump door kunstenaar Marc-Antoine Coulon.

Zo’n document van echtheid wordt vastgelegd in de blockchain, het digitale grootboek waarvan ook cryptomunten gebruikmaken. De registratie is dan ook gekoppeld aan een persoonlijke digitale cryptoportemonnee. Alle historische eigendomsgegevens staan in de database en dus kun je altijd zien wie eigenaar zijn geweest.

NFT’s worden verhandeld via marktplaatsen als OpenSea, Binance NFT, Enjin en Nifty Gateway en binnenkort ook via de premium televisies van Samsung en LG. Daarnaast zijn er veilingen waar kan worden geboden op een NFT. Wanneer in één keer een collectie wordt gelanceerd, of een speciale of gelimiteerde editie, spreekt men van een drop. Zo’n collectie kun je vaak alleen binnen een bepaalde tijd kopen.

De tokens bieden nieuwe kansen voor illustratoren, fotografen en kunstenaars, die hun digitale creaties kunnen verkopen alsof het fysieke schilderijen, foto’s, tekeningen of schetsen zijn. Vroeger was dat amper mogelijk, omdat digitale plaatjes door iedereen gekopieerd kunnen worden. De 51-jarige Britse schilder Trevor Jones kon vijf jaar geleden nauwelijks zijn hypotheek betalen en moest geld lenen bij vrienden om rond te komen. Tegenwoordig is hij cryptomiljonair. Zijn bekendste werk Bitcoin Angel, geïnspireerd op de Italiaanse beeldhouwer Bernini, bracht in 2020 alleen al drie miljoen pond op. In Nederland verkochten kunstenaars als Rafael Rozendaal, Harm van den Dorpel en Jan Robert Leegte een NFT voor een recordprijs.

Christie’s
Een kantelpunt in de jonge historie van de NFT is 11 maart 2021. Kunstenaar Beeple verkocht op die dag via veilinghuis Christie’s zijn digitale verzamelwerk Everydays: the First 5000 Days voor 69 miljoen dollar; een NFT-kunstwerk waar meer dan dertien jaar aan was gewerkt. Het was ook het eerste NFT-werk dat werd verkocht door een traditioneel veilinghuis.

Andere volgden. Sotheby’s, het grootste veilinghuis ter wereld, heeft vorig jaar alleen al honderd miljoen dollar verdiend aan de veiling van NFT’s. Zo werd een zeldzame CryptoPunk geveild voor 11,8 miljoen dollar. En in december werden voor het eerst honderd digitale kunstwerken van drie vooraanstaande artiesten van Mind The Gap – Aiiroh, Noble$$ en Sinao – verhandeld via Catawiki.

Ook traditionele culturele instellingen zien (voorzichtig) brood in NFT’s. Naast het Uffizi-museum in Florence hebben het British Museum in Londen en de Hermitage in Sint Petersburg recent NFT’s aangeboden. Het Institute of Contemporary Art in Miami was een van de eerste musea die een NFT aankochten, ook een werk uit de CryptoPunk-serie. Soms worden dit soort kunstwerken gekocht door meerdere verzamelaars tegelijk. Ze worden dan deeleigenaar van een kunstwerk en kunnen hun aandeel op elk moment verkopen.

Het Nederlandse Artifund ondersteunt de internationale museale sector bij het creëren van alternatieve inkomstenbronnen. Onder andere door het uitgeven van digitale reproducties van bestaande kunstwerken. Daarnaast bouwt Artifund zowel een algemeen NFT-handelsplatform als specifieke marktplaatsen voor musea. Het platform kan ook worden aangewend voor vele andere toepassingen, zoals het realiseren van crowdfunded tentoonstellingen.

Oprichter Gustaaf Dekking was jarenlang manager van galerie Mokum en Rutger Brandt in Amsterdam. Digitale kunst is niet nieuw, maar het gemak waarmee het nu verkocht kan worden wel, zegt hij. “Met de komst van NFT’s krijgen digitale kunstenaars eindelijk de erkenning die ze verdienen.”

Hij merkt nog wel veel terughoudendheid bij musea als het om NFT’s gaat. De cryptomarkt wordt als risicovol gezien. Toch biedt het ook kansen. “Musea kunnen de extra inkomsten heel goed gebruiken. En denk eens aan depotstukken die je op een andere manier onder de aandacht kunt brengen. Of aan interpretaties door hedendaagse kunstenaars van bestaande historische kunstwerken.”

Dekking adviseert musea om hun twee waardevolste stukken digitaal in te zetten voor extra engagement en inkomsten. Inkomsten waarmee ze bijvoorbeeld nieuw onderzoek zouden kunnen financieren.

Waardeloos
Dekking erkent dat de traditionele kunsthandel niet altijd gebaat is bij de transparantie die met NFT’s wordt beoogd. Daarnaast vindt de verkoop van traditionele kunst nog grotendeels plaats via galerieën. Ook in de toekomst zouden die echter een rol kunnen blijven vervullen. “Een gecureerd aanbod is absoluut prettig voor kunstkopers, ook in het digitale tijdperk. Het wordt voor een kunstenaar echter gemakkelijker om direct in contact te treden met een verzamelaar. De verhoudingen verschuiven, en daar zal een galerie op moeten inspelen.”

Toegegeven: de rage rond NFT’s lijkt vooral ontketend door rijke kunstkopers. Handelaren kopen de rechten vooral om ze tegen winst weer te verkopen. De bedragen gingen vorig jaar dan ook steeds verder omhoog. De gemiddelde verkoopprijs van een CryptoPunk-afbeelding steeg van ongeveer 100.000 dollar in juli 2021 tot bijna 500.000 in november. In december was het gedaald tot ongeveer 350.000 dollar. Maar er worden ook veel kleinere bedragen geboden van 100 tot 5000 dollar.

Slimme marketing speelt een belangrijke rol bij de verkoop van NFT’s. Op Twitter en in de chatapp Discord wordt meestal veel ophef gemaakt door mensen die NFT’s als eerste mogen kopen. Vroege instappers maken doorgaans forse winsten, latere handelaren lijden volgens sceptici per definitie verlies.

Dekking: “Veel van de huidige snel opgezette projecten zal over een tijdje niets meer waard zijn. Misschien, zoals sommigen beweren, is 99 procent straks waardeloos. Maar dat neemt niet weg dat de technologie fundamentele veranderingen teweegbrengt.”

Kopiëren
De hoge prijzen die op willekeurige plaatjes worden geboden, zijn niet het enige bezwaar dat tegen NFT’s wordt genoemd. De meeste transacties worden afgehandeld met de digitale munt Ethereum. Bij één transactie is al zoveel rekenkracht nodig dat volgens sommige berekeningen 110 kilo CO2 wordt uitgestoten. Dat is evenveel als iemand die twee jaar lang non-stop naar een YouTube-filmpje zou kijken. Verschillende kunstenaars ontraden het gebruik vanwege de milieudruk, al zijn er wel duurzame oplossingen. Sommige blockchains verbruiken minder energie. Weer andere NFT-platforms kopen koolstofcompensaties om hun impact te beperken.

Juridisch is een NFT ook nog tamelijk ingewikkeld. De rechten blijven in principe nog steeds bij de kunstenaar, tenzij daarover afspraken worden gemaakt met de koper.

‘Niet-overdraagbaar’ is daarnaast een rekbaar begrip, want kopiëren kun je de plaatjes nog steeds. Marktplaats OpenSea verbood eind vorig jaar de handel in PHAYC- en Phunky Ape Yacht Club (of PAYC)-collecties. Dat zijn gespiegelde, maar verder identieke versies van dure Bored Ape Yacht Club (of BAYC)-avatars. Er is geen juridisch precedent rond NFT’s. De rechten van de oorspronkelijke apen zijn weliswaar in handen van Yuga Labs, maar ‘transformatief redelijk gebruik’ is niet onrechtmatig.

Totaalverbod
De NFT heeft volgens experts ook potentie in andere sectoren. Zo heeft de modewereld de toepassing ervan ontdekt. Het Nederlandse Kanessa claimde onlangs de eerste kledinglijn ter wereld te zijn die NFT-tokens lanceerde van diverse kunstuitingen van hun sport- en loungekledingcollectie. Mutani, het eerste digitale modenetwerk van België, lanceerde een eerste virtuele modecollectie met ontwerper Stefan Kartchev. Keune Haircosmetics lanceerde dan weer als eerste Nederlandse haarmerk NFT’s; tokens die zijn geïnspireerd op vier iconische producten uit de Keune-geschiedenis.

Niet verrassend heeft ook de game-industrie zich op het fenomeen gestort. Spelers kunnen digitale voorwerpen aanschaffen met een eigen serienummer. Eenzelfde toepassing is denkbaar voor virtuele omgevingen als de veelbesproken metaverse, zoals voormalig Facebook (nu Meta) die voor ogen heeft.

De Franse game-uitgever Ubisoft kondigde in december NFT-platform Ubisoft Quartz aan. Het is het eerste grote gamebedrijf dat blockchain-eigendomsbewijzen aanbiedt. Voorlopig zijn de virtuele objecten of Digits alleen nog te koop voor gebruikers die minstens 18 jaar oud zijn en level 5 hebben behaald in de pc-versie van het spel. Ook EA, uitgever van onder meer FIFA, ziet een grote toekomst voor NFT’s. De gameontwikkelaar wil digitale voetbalkaartjes in de FIFA-games exclusiever maken.

Anderen vrezen echter dat de NFT’s afbreuk zullen doen aan het spel. De grote gamewinkel Steam heeft een totaalverbod op blockchaingames ingesteld. Uitgever SEGA had plannen om non-fungible tokens uit te brengen, maar gaat daar niet mee door als het door fans wordt gezien als makkelijk geld verdienen. De makers van het nog niet verschenen schietspel S.T.A.L.K.E.R. 2 hebben na kritiek al besloten hun NFT-plannen op te schorten. Medeoprichter van Twitch Justin Kan ziet daarentegen nog volop mogelijkheden: hij is juist de marktplaats Fractal gestart voor de handel in gaming-NFT’s.

Creator-to-customer
Maar er is meer. Een analist van Saxo Bank voorspelt een grote rol van NFT’s in de muziekindustrie. Spotify en Apple Music rekenen op dit moment een flink percentage over de inkomsten van streams. Met NFT’s zouden artiesten hun muziek rechtstreeks kunnen distribueren naar luisteraars. Artiesten zouden hun inkomsten zelfs in realtime betaald kunnen krijgen.

Op OpenSea zijn al liedjes te koop in de vorm van NFT’s, maar er zijn ook NFT-platforms in opkomst die streaming toestaan. Zoals Audius, dat wordt gesteund door artiesten als Katy Perry, Nas, The Chainsmokers, Jason Derulo, Mike Shinoda en Pusha T. Het model zou verder evengoed kunnen werken voor pakweg podcasts, films en andere digitale media.

Belangrijk is dat het steeds minder ingewikkeld wordt om al dan niet met derden NFT-marktplaatsen in te richten. Digitaal bureau Dept lanceerde in november de eerste opensourceoplossing voor het opzetten van een NFT-marktplaats. Met AlgoMart kunnen merken binnen een paar dagen hun eigen NFT’s creëren en lanceren. Kwebbelkop, met vijftien miljoen volgers een van de grootste YouTubers van Nederland, kondigde onlangs LaunchMyNFT aan, een creator-to-customer platform waarmee je willekeurig gegenereerde NFT’s kunt creëren en verkopen.

Fraudedestrijding
Een stap verder nog dan voorgaande voorbeelden gaat het nieuwe initiatief Propy, dat het mogelijk maakt om een klein percentage van je huis te verkopen als NFT. Het op deze manier ‘fractionaliseren’ van vastgoed kan interessant zijn voor beleggers, maar ook voor huizenkopers als alternatief voor een hypotheek.

De allereerste vastgoedtransactie op de blockchain vond in 2019 plaats. Een Zwitsers appartementencomplex en een restaurant werden ‘getokenised’ alvorens het in vier kavels werd verkocht. Propy kocht ongeveer in dezelfde tijd twee stukken land op het Japanse eiland Hokkaidō om als token te verkopen aan investeerders in Hong Kong.

Kraken, een van de grootste cryptomarktplaatsen, wil op zijn beurt NFT’s gaan gebruiken als onderpand voor het lenen van cryptomunten. Omdat alles in de blockchain transparant is, heeft de uitlener zekerheid over het onderpand.

“De meeste waardevolle toepassingen zijn nog niet bedacht”, zegt NFT-expert Gustaaf Dekking. “Denk aan fraudebestrijding, papierloze transacties, evenementtickets, cyberbeveiliging, marketing, en het eigendom van allerlei soorten content. We staan nog maar aan het begin.”

* Dit artikel verscheen eerder in het maartnummer van Emerce Magazine #188.

Deel dit bericht

1 Reactie

DRSGME

Gamestop komt voor Augustus uit met een NFT Marketplace die werkt met ImmutableX X en Loopring Blockchain technologie.

De minting fee word hierdoor zo’n beetje de laagste beschikbaar in de markt. Gecombineerd dat ze meer dan 55 miljoen Powerup users hebben (een grote database en klanten dus) wordt dit waarschijnlijk de grootste speler. Overigens werkt ImmutableX X al samen met verschillende game publishers

Voornamelijk hun nieuw hires lijst bestaat uit voormalige Blockchain experts en voormalige Amazon C-suite.

Jammer dat Gamestop niet word genoemd er had best wat meer onderzoek mogen worden gedaan voor dit artikel aangezien de grootste speler op de kust niet word besproken, gemiste kans.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond