Auteursrechtenorganisatie BUMA wil dat radioportal Nederland FM een licentie neemt of stopt met het aanbieden van streams van radiostations. Maar Nederland FM dringt aan op een bodemprocedure omdat er geen sprake zou zijn van openbaarmaking. De rechter beslist over drie weken.
Verschillende analoge en digitale radio’s stonden opgesteld bij de voorzieningenrechter in het Paleis van Justitie in Den Haag afgelopen vrijdag. Advocaat Olaf Trojan, die Nederland FM vertegenwoordigde, wees de rechter op het oudste toestel. “U moet Nederland FM zien als een radioschaal, waarmee je makkelijk zenders kunt vinden. Sinds wanneer moet de radiofabrikant BUMA-rechten betalen?”
Nederland FM is een website met een simpel concept. De site biedt een overzicht van logo’s van Nederlandse radiostations. Druk je een van die logo’s, dan hoor je de bijbehorende stream via de Windows Media Speler. Zo kun je snel schakelen: van Radio 2 naar 538 of omgekeerd. Dat kan ook op de mobiele telefoon.
Jim Souren en Alex Laan begonnen de site in 2001. Eerst als hobby en later als fulltime bezigheid. Momenteel trekt de site 23 miljoen luisteraars per maand en volgens BUMA realiseert Nederland FM dank zij advertenties en andere inkomsten een omzet van 110.000 euro per jaar. Zo verkoopt het bedrijf eigen luisteronderzoek (aan de hand van online enquêtes) aan de radiostations.
BUMA wil radioportals met een jaaromzet van minimaal 6500 euro belasten. Zo zou Nederland FM tien procent van zijn omzet moeten afstaan. Souren en BUMA corresponderen daarover al sinds 2009. De advocate van BUMA verweet Nederland FM stemmingmakerij. Door telkens de publiciteit te zoeken, ook nu weer leidde een persbericht tot Kamervragen, zou Souren de aandacht willen afleiden van waar het om draait: hij moet gewoon betalen.
BUMA haalde het ene arrest na het andere aan – waaronder Rafael Hoteles en Myp2p – om aan te tonen dat wat Nederland FM doet eigenlijk niks anders is dan openbaarmaking. Zelfs Radio 538 heeft een aparte weblicentie voor de stream die ze ook via de ether doorgeeft.
Maar Nederland FM had een interessante insteek die nadere bestudering verdient in een bodemprocedure: een radiostream is volgens advocaat Trojan een hyperlink naar geluid. Trojan verwees naar de zaak rond Kranten.com, waarbij het geven van overzichten van krantenkoppen niet als een verveelvoudiging werd aangemerkt.
Volgens BUMA verwijst een hyperlink de bezoeker per definitie naar een nieuwe site, terwijl bij Nederland FM de bezoeker tijdens het luisteren op de site blijft. Maar Nederland FM houdt vol dat er pas sprake kan zijn verveelvoudiging als de content wordt herverpakt en dat is bij de radioportal niet het geval. Wie bij Nederland FM op een logo drukt, drukt in feite op een URL. De stream wordt gestart in de Windows Media Speler en het logo dat daarin zichtbaar is komt direct van de bron. Er is zelfs geen sprake van een embedded stream, waarbij content actief onderdeel wordt van een site. En de reclame die je hoort voordat de stream begint, komt ook al niet van Nederland FM, maar van het station zelf. Nederland FM is dus een verwijspagina.
“De radiostations hebben belang bij radioportals: Radio 538 dankt 30 procent van zijn bereik aan portals, sommige stations zijn voor 90 procent afhankelijk van portals,” betoogde Trojan. “Meer bereik betekent meer omzet. Daar verdient BUMA indirect ook aan. Als BUMA radioportals dwingt te stoppen, zou BUMA juist geld kunnen verliezen.”
BUMA had vrijdag geen zin in een bodemprocedure, maar de rechter leek het spoedeisende karakter van het kort geding even te ontgaan. Waarom zat er bijvoorbeeld zo’n lange tijd tussen de laatste correspondentie en het kort geding, wilde hij weten. Dat kwam, volgens BUMA, door de publieke ophef rond de YouTube tax. Daarin wilde BUMA eerst een positie innemen. Nu Nederland FM aan het uitbreiden is, met internationale sites, moet de site volgens BUMA zo snel mogelijk gestopt worden. “Maar vallen die internationale sites nog wel onder mijn bevoegdheid?” wilde de rechter van BUMA weten.
Nederland FM maakte ook bezwaar tegen de hoge proceskosten die BUMA heeft opgevoerd: 30.000 euro. Daar moet de helft vanaf, vond Nederland FM. Bij soortgelijke zaken bedroegen de proceskosten hooguit 11.000 euro.
De rechter doet op 8 juli uitspraak.
Stelletje ordinaire zakkenvullers zijn het bij BUMA.