Moonshots, de interne accelerator van de Rabobank

De Moonshot Campagne van Rabobank is een intern acceleratorprogramma waarbij alle medewerkers van de Rabobank uitgedaagd worden om de bank opnieuw uit te vinden. Hoewel de ideeën over het algemeen baanbrekend zijn, vormen de ideeën een afspiegeling van de business van de bank: veel ideeën voor de particuliere markt, vaak een focus op Food & Agri en ook ideeën voor de MKB-markt. Afgelopen woensdag presenteerden drie winnaars hun innovatieve initiatief aan de ruim 375 bezoekers van de Moonshots Demo Day.

Deze derde editie van de Moonshot-campagne leverde 175 ideeën op. Vanaf december vorig jaar konden de medewerkers hun idee kwijt op een intern platform en ook op elkaars ideeën stemmen. Uit alle ideeën werden de beste achttien gekozen. Daarbij werden de volgende criteria gehanteerd. Er moet een strategische fit zijn met de Rabobank. Ook moet het idee potentieel disruptief zijn. Ideeën voor productaanpassingen zijn niet slecht, maar moeten door ‘de lijn’ opgepakt worden. Het idee moet op zichzelf succesvol kunnen zijn en vooral ook schaalbaar.

Voorafgaand aan de Moonshots Demo Day sprak ik met Bart Leurs, verantwoordelijk voor FinTech & Innovatie binnen de Rabobank. Uiteraard ging het over Demo Day, maar ook het belang van innovatie voor de Rabobank.

De samenstelling van het team is vaak zelfs doorslaggevend. Bart Leurs zegt hier het volgende over: “Het juiste team bij elkaar brengen is net zo belangrijk. Je hebt diverse skills nodig om tot een concept te komen.” Patrick de Zeeuw, dagvoorzitter van de Moonshots Demo Day en mede-oprichter Startupbootcamp, zei daar later op de middag nog het volgende over: “Its all about changing mindset, skillset and toolset.” En Harrie Vollaard, ooit mede-initiatiefnemer van de Moonshots Campagne, deelde gistermiddag ook de learnings van de afgelopen Moonshot Campagnes, waarbij één van de learnings was: ‘Team is everything’.

Bij de beoordeling van de Moonshots is de business case in eerste instantie ondergeschikt geweest. “Geen van de ideeën is uiteindelijk uitgevoerd zoals ze begonnen. Het idee verandert altijd onderweg”, licht Bart Leurs toe. In de startupwereld gebruikt men hier vaak de term pivoting voor.

Vervolgens selecteerde een professionele jury de beste tien ideeën. Deze tien volgden diverse workshops, waarin ze onder anderen de fijne kneepjes van de Lean Startup methode werden bijgebracht. Met nieuwe skills in hun bagage konden ze hun idee verder ontwikkelen. Uiteindelijk werden slechts drie gelukkigen toegelaten tot het interne acceleratorprogramma.

Voor de drie winnende ideeën volgde een periode van afzondering. Dat wil zeggen afzondering van hun eigen werkomgeving en afzondering van de voor hen bekende traditionele, bancaire manier van werken. In B.Amsterdam, het grootste startup ecosysteem van Europa, kregen de winnaars letterlijk en figuurlijk de ruimte om hun idee tot wasdom te brengen.

De Moonshot Demo Day is het sluitstuk van het acceleratorprogramma. De beste drie presenteerden zich afgelopen woensdag en krijgen nu de mogelijkheid om hun eigen startup te beginnen. De winnaars zijn FarmBit, mOOvement en SpeedO.

FarmBit wil de Airbnb voor agrarische machines zijn en de boer toegang geven tot deze machines wanneer hij deze nodig heeft.

mOOvement voorziet koeien van een chip – nee, niet van die gele ‘oorbellen’ – en biedt een oplossing die de veestapel beter financierbaar maakt en de boer in de gelegenheid stelt om zijn vee te ‘track & tracen’ en te monitoren.

SpeedO integreert toegang, authenticatie en betalen in één oplossing. Voor de consument wordt daarmee het meebrengen van een toegangskaart, betaalmiddel of identiteitsbewijs onnodig.

Ideeën die het verschil maken

De Rabobank heeft met de Moonshot Campagne twee doelen voor ogen. “We zijn op zoek naar goede ideeën en nieuwe verdienmodellen, die de Rabobank nog klantgerichter maken”, licht Bart Leurs toe.

Bart Leurs verruilde november vorig jaar ING voor de Rabobank. Hij speelde een leidende rol bij het creëren van nieuwe innovatieve mobiele betalingsoplossingen en FinTech loyalty platforms. Ook was hij betrokken bij strategische innovaties op groepsniveau bij ING. Vanaf 1 september aanstaande zal Bart Leurs in de Managing Board fungeren als Digital Transformation Officer.

Voor Bart Leurs was de derde Moonshot Campagne zijn eerste kennismaking met het interne acceleratorprogramma. “Naast het ontwikkelen van innovatieve ideeën, waarvan we verwachten en hopen dat ze het verschil gaan maken, is de Moonshot Campagne ook een cultuurprogramma. Het is belangrijk dat iedereen betrokken raakt bij innovatie. We willen onze medewerkers de mogelijkheid geven een bedrijf te starten binnen de bank.”

“Als we door het creëren van een innovatieve cultuur onze bestaande manier van werken met tien procent kunnen omzeilen of verbeteren, dan is de impact al heel groot.” Bart Leurs geeft het voorbeeld van één van de mentoren die door het acceleratorprogramma door een training in aanraking kwam met Lean Startup en zijn medewerkers nu ook deze training wil laten volgen. “Idealiter hebben we de Moonshot Campagnes in de toekomst niet meer nodig en komt de innovatie vanuit de organisatie zelf. Nu gebruiken we het vooral om innovatie te stimuleren en de cultuur te verbeteren”, vat Bart samen.

De noodzaak om te innoveren

Net als bij andere banken staat innovatie bij de Rabobank hoog op de agenda. Waarom is innovatie zo belangrijk? Bart Leurs is daar duidelijk over. “Innovatie is belangrijk voor ieder bedrijf. En banken zijn daar geen uitzondering in. Als banken gezamenlijk zien we het ouderwetse verdienmodel onder druk staan. Ook moet de dagelijkse dienstverlening naar klanten beter. Onze klanten raken gewend aan de dienstverlening en klantbeleving van bedrijven zoals Coolblue en Uber en spiegelen die beleving aan die van hun bank. Daarnaast is het belangrijk dat we richting de toekomst een sustainable business model hebben, want nieuwe partijen (red.: FinTech startups) zorgen ervoor dat het marktaandeel en verdienmodellen van traditionele banken mogelijk onder druk komen te staan.”

Bart Leurs legt ook uit dat banken en FinTech tegenwoordig anders naar elkaar kijken. “Twee jaar geleden dachten banken nog dat ze ‘gedisrupt’ zouden worden door FinTechs. Nu verandert het sentiment van disruptie naar samenwerking. Ik noem dit vaak Fintegration. Je ziet ook steeds meer samenwerkingsvormen. De uitdaging waar we nu voor staan is hoe kunnen we zo slim mogelijk samenwerken. Ik denk dat het vertrouwen dat banken nog steeds genieten en hun distributiekracht belangrijk is voor FinTechs.”

De vier domeinen voor innovatie

Sinds zijn komst naar de Rabobank heeft Bart Leurs zicht gericht op de vraag waarom innovatie voor de Rabobank belangrijk is. Hij ziet vier belangrijke domeinen voor innovatie.

“Allereerst willen we ons richten op de Food & Agri sector, waarvoor we al een belangrijke financier zijn. Daarnaast willen we de bank voor innoverend Nederland zijn. We werken al veel samen met ander innovatie initiatieven (red.: bijvoorbeeld YesDelft! en RoboValley), maar willen meer op dat vlak doen. Daarbij gaat het niet zozeer om onszelf te innoveren, maar onze klanten te helpen met innovatie, kennis en kapitaal.”

“Ook is digitale transformatie een belangrijk domein”, vervolgt Bart Leurs. “Ook de Rabobank gaat meer en meer naar een digitaal business model. Hoe kunnen we onze eigen digitalisering versnellen door bijvoorbeeld samen te werken met FinTechs. Een recent voorbeeld op dat vlak is onze samenwerking met Signicat. Deze Digital Identity Service Provider (DISP) biedt een variëteit aan inlog-, identiteits-, signeer en archiveeroplossingen. Signicat brengt kennis en kunde op dat vlak in en de Rabobank heeft een goed distributiekanaal.”

Het laatste domein noemt Bart Leurs de ‘Big Unkown’. “Door veranderende regelgeving en nieuwe technologie ontstaan er nieuwe mogelijkheden. Mogelijkheden die disruptief kunnen zijn voor onze bestaande business. In dit kader zullen we ook onszelf moeten ‘disrupten’. Payconic, de betaaloplossing gestart door de ING, maar inmiddels omarmd door de andere banken, is een goed voorbeeld van een disruptieve, strategische investering om tegenwicht te kunnen bieden aan FinTechs en BigTechs zoals Apple en Google. We kunnen met Payconic als gezamenlijke banken ook Europa in. Het is mogelijk disruptief voor onze eigen payment business.”

Innovatie van binnenuit

Innovatie wordt met de dag belangrijker voor banken. Natuurlijk is innovatie van alle tijden, maar de veranderingen in klantgedrag, technologie en wet- en regelgeving volgen elkaar steeds sneller op, waardoor banken zich sneller en vaker opnieuw moeten uitvinden. Dat kan alleen als de cultuur van de organisatie dit toelaat en dat heeft alles te maken met de medewerkers die je ter beschikking hebt. Simpel gezegd, cultuur is de optelsom van de medewerkers van de organisatie. Wil je de cultuur veranderen dan moet je de medewerkers (inclusief het management) en de organisatiestructuur veranderen. ING is een paar jaar geleden dat pad al ingeslagen en ook ABN AMRO en de Rabobank maken nu rasse schreden op dat vlak. Mijns inziens begint innovatie van binnenuit.

Uiteraard moeten de medewerkers openstaan voor de veranderingen. Volgens Janine Vos, Chief HR Officer bij de Rabobank, draait het om learning agility. Dit zou de belangrijkste KPI moeten zijn. Ze omschrijft learning agility als het vermogen om effectief gedrag te ontwikkelen gebaseerd op nieuwe ervaringen. In haar presentatie tijdens de Moonshots Demo Day sprak ze daarnaast een belangrijke behoefte uit: “We need entrepreneurs to dive into the unknown.”

Met de Moonshots Campagne is de Rabobank op zoek gegaan naar entrepreneurs of anders gezegd corporate intrapreneurs. De Moonshots dragen effectief bij aan de vereiste cultuurverandering. Daarnaast zijn de Moonshots nog belangrijk voor een andere reden. Tenminste, als we Ralf Dekker, tot september nog de Chief Operating Officer van de Rabobank, mogen geloven. Tijdens de opening van de Moonshots Demo Day zei hij met een knipoog het volgende: “We expect to make an awful amount of money out of them.”

*) Photo credits: Rabobank

**) Dit artikel is tevens gepubliceerd op de website van Finno.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond.

terug