Blockchain: afwachten is tijd verspillen

Blockchaintechnologie zal net zo revolutionair blijken te zijn als de ontwikkeling van internet. Gevestigde namen in de financiële wereld krijgen het zwaar, maar ook beroepen als notaris en advocaat en zelfs innovatieve bedrijven als Uber en Airbnb staan aan de vooravond van forse disruptie. 

Met blockchaintechnologie kun je platformen opzetten die de mogelijkheid bieden om transacties af te handelen zonder dat daar een centrale partij voor nodig is als beheerder. Blockchain is interessant als IT-infrastructuur als je een database wilt bijhouden van transacties met anderen, die je niet per se kent of vertrouwt. Er hoeft niemand aangewezen te worden voor het beheer of de beveiliging, want dat is afgedekt door cryptografie en de IT-architectuur. Het systeem houdt zichzelf in stand, dus er is geen derde entiteit nodig.

Dat is precies waar de disruptie voor banken vandaan komt. Hun bestaansrecht bestaat nu grotendeels uit het faciliteren van transacties. Die functie wordt met blockchaintechnologie overbodig. De bekendste toepassing van blockchain, bitcoin, heeft dit al bewezen. Deelnemers aan het bitcoin-platform kunnen transparant en veilig geld overmaken naar elkaar, zonder dat daar een bank tussen zit. Al met al hebben we het hier over een crypto-valutamarkt van 10 miljard dollar. Wat begon als cyberpunk – een samenwerkingsproject van een stel IT’ers op hun zolderkamer – is verworden tot een wake-up call voor de financiële sector.

Schijnveiligheid

De ontwikkelingen lijken langzaam te gaan, waardoor financiële instellingen zich misschien veilig wanen. Maar zodra blockchaintechnologie aanslaat, heeft het de potentie om banken te laten omvallen als zij er niets mee hebben gedaan. Het is niet voor niets dat alle grote banken wereldwijd bezig zijn met experimenten met blockchaintechnologie. Zij zullen hun businessmodel vanwege deze technologie drastisch moeten aanpassen. Wij denken dat de bank eerder een adviesfunctie dan een centrale rol zal vervullen in ons toekomstige financiële systeem.

Maar banken zijn zoals gezegd niet de enige organisaties die de blockchainontwikkelingen aan den lijve gaan ondervinden. Ethereum is een project waar wij hoge verwachtingen van hebben. Dit gedecentraliseerde platform maakt het mogelijk om wereldwijd contracten en overeenkomsten af te sluiten op basis van blockchaintechnologie. Een simpel voorbeeld: je kunt met iemand afspreken dat geld dat wordt overgeschreven naar je bankrekening pas na zeven dagen wordt vrijgegeven. Of bij een gedeelde rekening tussen drie vennoten geldt de regel dat er alleen geld wordt overgeschreven als er twee vennoten akkoord geven. Er komt geen notaris aan te pas, de regels worden vastgelegd in een ‘smart contract’.

Juridische taal wordt dus vervangen door programmeertaal. Wiskundigen en IT’ers stellen contracten op in plaats van notarissen. Dit brengt een risico met zich mee, want als de overeenkomst niet goed is opgesteld, valt er niets meer aan te doen. Daar staat tegenover dat je de garantie hebt dat het contract wereldwijd hetzelfde wordt geïnterpreteerd, het is inzichtelijk en transparant én fraudebestendig.

Slimme handelscontracten

De slimme contracten die nu worden afgesloten betreffen vooral geld, maar er zijn natuurlijk veel meer toepassingen mogelijk. Havenbedrijf Rotterdam is bijvoorbeeld bezig met vrachtbrieven. Nu stelt elk land daar andere eisen aan. Via smart contracten kun je het douaneproces heel makkelijk standaardiseren. Of denk aan handelsakkoorden. Met een blockchainplatform heb je geen bilaterale overeenkomsten meer nodig. Het Kadaster, de KvK – ze worden allemaal overbodig. Op alles waar een database bij komt kijken kun je immers blockchaintechnologie toepassen.

Koppeling met IoT

We verwachten ook veel van de koppeling van blockchain met Internet of Things. Kijk bijvoorbeeld naar Airbnb dat bemiddelt tussen een huiseigenaar en een vakantieganger. Het grote voordeel van Airbnb is dat zij de betaling faciliteert – de verhuurder weet dat het geld bij Airbnb binnen is voordat de gast arriveert en ontvangt dit 24 uur na de ‘check-in’. Dat proces kun je heel gemakkelijk vervangen door blockchaintechnologie en zelfs slimmer maken. Een verhuurder met ‘smart’ sloten stelt in dat als het sein is gegeven dat de schoonmaak is gebeurd en het geld is overgemaakt, de gasten het slot kunnen openen. Voor de afhandeling van de transactie heb je Airbnb dus niet meer nodig. Eenzelfde toepassing kun je verzinnen voor Uber-taxi’s – als het geld binnen is rijdt de zelfrijdende auto voor, als de rit erop zit, komt dat het betaalde bedrag vrij. Kortom, de disruptors van nu zijn zeker niet immuun voor de blockchainrevolutie.

Onze overtuiging is dat blockchaintechnologie binnen een paar jaar de ruggengraat van alle mogelijke transacties zal vormen. Het grote vraagteken is of en hoe bestaande bedrijven de brug gaan slaan tussen de technologie en de echte wereld. Afwachten is tijd verspillen.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Jelle Raaijmakers.

9 Reacties

Hoewel het artikel een accurate uiteenzetting van het gevaar voor banken neerzet wordt hier toch wel heel gemakkelijk voorbij gegaan aan de politiek die zo diep verweven is met ons bancaire stelsel. Blockchains mogen daar nu dan voor een groot deel omheen bewegen maar vergeet niet dat bij toenemende populariteit er legio maatregelen te treffen zijn door zowel banken als politici om blockchains te beperken. De enige breed toegankelijke toegang om je transacties nu via blockchains te doen is nog altijd via regulieren betaalmethoden die beheerd worden door de genoemde banken, of zie ik dat verkeerd? Wat weerhoud banken ervan om transacties richting zulke platformen te blokkeren?

Daarnaast zullen zowel de Belastingdienst, AFM en het Ministerie van Veiligheid en Justitie hier iets van vinden. Als ze het overzicht verliezen volgt er ongetwijfeld een verbod op blockchains. De politiek zal vervolgens starten met ontwikkelen van nieuwe wetgeving, regulering en toezicht. Onderschat niet hoe hard je de politiek nodig hebt. Kijk hoe van alle kanten Uber en Airbnb belemmerd worden. Willen blockchains een kans maken zorg dan voor een sterke lobby.

Graag zou ik daar wat meer over lezen.

Ik vraag me af of met het huidige vrij dramatische gebrek aan goede IT-specialisten en wiskundigen de Blockchain niet deels beperkt gaat worden door het gebrek aan specialisten die het echt begrijpen. Fouten hebben meteen flink impact maar de techniek is inderdaad super interessant. Echt een revolutie.

@Hendrik

Bij de grotere cryptocurrency exchanges verloopt een conversie vanuit bijvoorbeeld EUR of USD inderdaad via het gevestigde bankaire stelsel. Maar zodra banken dit gaan blokkeren, onstaat er een lucratieve handel voor particulieren om cryptovaluta te verkopen op basis van losse transacties – dit valt niet te reguleren. Uiteindelijk is het een gebed zonder einde: je zult als bank alle uitgaande transacties moeten blokkeren en daarmee vervalt natuurlijk het hele nut van zo’n rekening.

Er zal inderdaad een sterke lobby moeten zijn voor het legitiem houden van blockchain gebruik. Maar tegelijkertijd valt een verbod niet te handhaven zonder serieuze ingrepen op de privacy en rechten van onze inwoners; zo zullen ze bijvoorbeeld alle vormen van versleuteling moeten verbieden, waarin weer een volgend gevaar schuilt: iemand is schuldig totdat onschuld bewezen is. Dus ja, overheden zullen er zeker iets van vinden, maar handhaving gaat gepaard met vergaande inperkingen van onze vrijheden die niet zonder slag of stoot worden doorgevoerd.

Ik denk dat het Blockchainverhaal nog wel wat tijd nodig heeft voor we echte massa-adoptie zien, maar het is zeker zo dat Ethereum dit opeens bruikbaar maakt in veel toepassingsgebieden. Bitcoin was een mooie playground met een serieus ‘financieel’ contract maar nu kunnen we met alles aan de slag. Ook hier geldt echter: het gaat met vallen en opstaan. Hoe denken de auteurs over de daadwerkelijke formalisering van contracten? Gaan we bibliotheken met ‘proven’ voorbeeldcontracten zien en gaan gebruikers daar bijvoorbeeld weer voor betalen?

@Hein

Bij Ethereum is al een beweging gaande om de werking van contracten te bewijzen door middel van verificatie van een formele specificatie. Door daar een uitgebreide bibliotheek aan standaard, reeds geverifieerde implementaties naast te zetten kom je al een aardig eind richting een veilige “blokkendoos” die te begrijpen is zonder een postdoc te hebben gedaan.

Zoiets gaat inderdaad met vallen en opstaan, maar dat maakt het ook juist zo interessant: we kijken nu naar een experiment met een marktwaarde van 1 miljard USD en ontdekken welke pijnpunten er ontstaan in de techniek en bij de eindgebruikers.

De meeste cryptocommunities leven op open source, dus ik verwacht niet snel dat er bibliotheken met betaalde stukken code ontstaan. Wel denk ik dat de markt voor het maken van formele specificaties een nieuwkomer krijgt.

Niemand heeft mij ervan kunnen overtuigen dat de blockchain-hype iets anders is dan gewoon databases met elkaar verbinden. Zie bv. http://raymondsays.esy.es/voorbij-de-blockchain-hype/
Centrale banken zijn bezig om bitcoins e.d. uit te sluiten als betaalmiddel.
We zullen zien…

Niemand heeft mij ervan kunnen overtuigen dat de blockchain-hype iets anders is dan gewoon databases met elkaar verbinden. Zie bv. http://raymondsays.esy.es/voorbij-de-blockchain-hype/
Centrale banken zijn bezig om bitcoins e.d. uit te sluiten als betaalmiddel.
We zullen zien…

@Raymond

Effectief is het ook niets anders dan een gedistribueerd model van opslag en computatie, vaak met een aantal basisconcepten er achter voor identificatie en verificatie. De truuk is juist dat bestaande technieken gecombineerd worden met nieuwe ideeën om deze blockchains steeds effectiever te maken. Zo heeft Ethereum sinds kort aangekondigd dat zero knowledge proofs op de roadmap staan.

Welke rol zie je precies voor centrale banken als het gaat om cryptocurrencies? Om transacties tussen twee partijen te faciliteren is geen (centrale) bank nodig, dus wat zouden ze dan nog kunnen toevoegen volgens jou?

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt niet op de site getoond.

terug